[ ( 2 ) ] اداره و تشكيلات دولتى در اوقاتيكه فاتحان عرب در قرن نخستين هجرى ، مقارن اواسط سدهء هفتم ميلادى به خراسان و سرزمين افغانستان رسيدند ، درينجا شاهان مقامى ادارهء كشور را در دست داشتند ، و ما از جزويات اداره و تشكيلات ملكى يا عسكرى ايشان خبرى نداريم ، و متأسفانه اثرى در دست نيست ، كه ما را از وضع مبهم و نامعلوم اين دوره اطلاعى بهم رساند . ولى برخى از مورخان اشاراتى دارند ، كه حاكى از افكار پختهء جهاندارى حكمرانان اين سرزمين است ، و از آن برمىآيد ، كه طبقهء حاكمه و شاهان اساسهاى پسنديده و نيكى در امور جهاندارى داشتند . هيون تسنگ زاير جهانگرد چينى كه در حدود ( 9 ه ) دربار و اداره و حكمداران اين سرزمين را در موارد متعدد ديده بود ، از بودن تشكيلات ادارى و ماليات و عساكر تنخواه‌دار و حاكمان و وزيران و قاضيان و مامورين ديگر دولتى و قواى يله جارى اجير و خرج‌گيريهاى پلها و جاده‌ها صحبت مىكند ، كه هر يكى ازين مامورين قسمتى از زمين را براى تأمين معيشت خود غالبا بطور اقطاع داشته‌اند ، و هنگاميكه پس از در گذشت يكشاه ، ديگرى جانشين تاج و تخت مىشد ، اين چهار عهده را بر ذمت خود ميگرفت : 1 / اجراى امور دولت و انجام قربانيها و هداياى آن . 2 / اعانت با مردم و دادن معاش به وزيران و كارداران بزرگ كشور . 3 / انعام و خلعت دادن به اشخاص لايق و ممتاز .