و كوران تخار داراى ذخائر هنگفت طلا و نقره است « 1 » اين بود آنچه از خلال نوشته‌هاى هيون تسنگ راجع باوضاع كشاورزى و فلاحتى و پيداوار اراضى ولايات شرقى و غربى و شمالى كشور ما برمىآيد ، و ازين آشكار است كه افغانستان حدود سال نهم هجرى كه هنوز آثار اسلام بدين سرزمين نرسيده بود ، يك كشور سرسبز و خرم زراعتى بود ، كه زراعت گندم و حبوبات و بقولات و درختان ميوه‌دار در ان رواج داشت . فلاحت و مالدارى آن هم با داشتن چراگاههاى وسيع و خرم قابل يادآورى بود ، گوسپند و اسپ‌هاى نجيب نژاد خوبتر فراوان پرورده ميشد ، و مردم از معادن طلا و نقره نيز كار گرفتندى ، و از پنبه و پشم و پوست حيوانات ، پوشاكه ساختندى ، و بدين شكلى كه هيون تسنگ تصوير نموده ، مردم آن اوقات از حيث خوراك و پوشاك مكتفى به خود بوده‌اند ، و از زمين و آب فراوان و مراتع و رودهاى كشور استفادهء شايانى كرده‌اند . در اوائل اسلام جغرافيانويسان و مولفان عرب و عجم نيز دربارهء زراعت و پيداوار كشاورزى و صنعتى نقاط مختلف خراسان اطلاعات و اشاراتى دارند ، كه به زمان بعد از هيون تسنگ يعنى قرن دوم و سوم هجرى تعلق ميگيرد . بقول جوزجانى مولف حدود العالم : خراسان ناحيتى است بزرگ با خواستهء بسيار و نعمتى فراخ ، و نزديك ميانهء آبادانى جهانست ، و اندروى معدنهاى زرست ، و سيم و گوهرهائى كه از كوه خيزد . در خراسان اسپ و جامه‌ها و زر و سيم و پيروزه و داروها باشد . « 2 » بقول ابن حوقل : اشتران سرخس و بلخ و گوسپندان غور و خلج ، و ستوران نواحى بلخ ، و جامه‌هاى نخى و ابريشمى نشاپور و مرو ، و گوشت گوسپندان غزى ، و عذوبت آب آمو ، و غلامان توركى خراسان شهرت فراوان داشت ، و همواره

--> ( 1 ) - سى - يو - كى 472 ببعد ( 2 ) - حدود العالم 55