عبد الحي حبيبى
112
تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )
PHARAHATASSA ربط ميدهد ، كه اين كلمه را ليسن و ويلسون بر برخى از مسكوكات گريكو بربرين GRECO - BARBARIAN خواندهاند ، و در يونانى به فراتس PHRAATES تبديل شده است « 1 » البيرونى اين ملوك را اتراك تبتى مىخواند ، و اين تعبيريست از اصل هجرت قبايل كوشانى و هفتالى آريائى ، و بعد از ان گويد : كه اولين ايشان برهتگين است . داستان در امدن برهتگين در غاريكه در عصر البيرونى بفر « 2 » نامداشت و در كابل بود ، و برآمدن او از انجا درزى تركان با قبا و كلاه و موزه و سلاح ، جنبهء فولكلورى و داستانى دارد ، و بقول البيرونى از نسل برهتگين تا شصت نفر حكم راندهاند ، و در قلعهء نغركوت ديبائى بود كه نسب نامهء اين حكمرانان بر ان نوشته بود « 3 » از روى اسناد چينى روشن است : كه بقاياى اين حكمرانان تا تسلط لشكرهاى اسلامى درين سرزمين بودهاند ، چنانچه امپراتور چين كاو - تسونگ KAO - TSONG ( 650 - 683 م - 30 - 64 ه ) در سنه ( 660 م - 40 ه ) فرمانى را بنام يك پادشاه اين سلسله در گندهارا صادر كرده بود ، و ايشان هم در سنه ( 718 و 727 م - 100 - 109 ه ) با امپراتور چين منگ هوانگ MING - HOUANG مكاتبه داشته ، و در مكتوبى كه در سنه 100 ه 727 بنام امپراتور مذكور فرستادهاند ، حملات قواى عرب را بر تخارستان بيان داشتهاند « 4 » قرار شرحيكه البلاذرى ميدهد ، در عهد خلافت حضرت عثمان ( رض ) كه عبد اللّه بن عامر والى خراسان بود ، از طرف او قيس بن هيثم تمام سرزمين طخارستان را به صلح كشود ، و تا سمنجان ( سمنگان - ايبك كنونى ) رسيد ، چون مردم اينجا
--> ( 1 ) - تعليقات هوديوالا بر تاريخ هند 2 / 408 ( 2 ) - در نسخهء مطبوع حيدرآباد هند از كتاب الهند ( ص 348 ) نام اين غار بفر طبع شده كه بالاى ( ف ) سه نقطه گذاشتهاند و معلومست در نسخ مخطوط چنين بوده و بايد حاكى از صوتى باشد بين ( ف - و ) ولى در ترجمه ايليوت ( تاريخ هند 2 / 10 ) بكر است BAKAR ؟ ( 3 ) - كتاب الهند 349 ( 4 ) - تاريخ افغانستان 2 / 533