جمال رضايى
719
بيرجندنامه ( فارسى )
اوّ قُرُوت ow qorut : آب قروت ، قرهقروت . اوّ قُوره ow qure : آب غوره ( آبِ غورهء انگور ) . اوّگار owgar : افگار . نك : افگار . اوّ گَز ow gaz : آبگَز ( تاول زدن و ترنجيده شدن دست و پا به سبب زياد ماندن در آب مثلا در حمّام ) . اوّله owle : 1 - آبله ، تاول . 2 - آبله ( بيمارى معروف ) . اوّله روُ owle ru : آبله رو . اوّله كُو owle ku : آبله كوب . اوّله كوُ كِرده [ ن ] owle ku kerde [ n ] : آبله كوب كردن ( آبله كوبيدن ) . اوّله كوُيى owle kuyi : آبله كوبى . اوّلِى پُراوّ owley por ow : آبلهء پُر آب . ( بيمارى معروف آبله كه تاولهاى پر آب دارد ) . اوّلىِ سُرخَك owley sorxak : سُرخك . اوّلى سُرخيجه owley sorxije : آبلهء سرخچه . اوّلِى سَنگَك owley sangak : آبلهء سنگك . اوّلِى فَرَنگ owley farang : آبلهء فرنگ . اوّلِى مُرقى owley morqi : آبله مرغان . اوّ ليموُ ow limu : آب ليمو . اوّ مَادَنى ow madani : آب معدنى . اوّ مجِگوُ ow mejgu : كسى كه پاى مژههايش آب مىزند ( " مِژگ " به معنى مُژه و مژگان است ) . اوّ مَلوَارى [ د ] ow malvari [ d ] : آب مُرواريد ( كه در چشم پيدا مىشود ) . اوّ نَارِنج ow narenj : آب نارنج . اوّ نِيسُا [ ن ] ow neyso [ n ] : آب نيسان ( آب بارانى كه در ماه " نيسان " - ماه دوم بهار ، ارديبهشت - مىبارد . قطرات باران اين ماه را جمع مىكردند و بر آن دعا مىخواندند و براى شفا به بيماران مىدادند ) . اوّ وَر ااتِش ow var ates : آب بَر آتش ( داروى خيلى مؤثر ) . اوّ وَردَشته [ ن ] ow var daste [ n ] : آب برداشتن ( به معنى آب كشيدن زخم و چركين شدن آن ) . اوّ هِندُانه ow hendone : آب هندوانه . ايب eyb : عيب . ايبِ اشكِل eybe eskel : عيب و نقصى كه در عضوى يا در بدن باشد يا پديد آيد . ايبناك eybnak : عيبناك ، معيوب . ايبنَاكوُ eybnaku : بسيار عيبناك . ب - b باد bad : باد ( 1 - وزش هوا : نك باد خُرده [ ن ] . 2 - نفخ . 3 - آروغ . 4 - آماس ، ورم . 5 - صرع . 6 - غشوه و حملهء ناگهانى . 7 - گوز ، چُس . 8 - درد ناگهانى كه در عضوى پيدا شود نك : جِشباد . 9 - بيمارى نك : باد سُرخ . باد نزله . . . ) . باد خُرده [ ن ] bad xorde [ n ] : باد خوردن