كسى كه در شب وارد اطاقى مىشد كه چراغ روشن بود " بر شاه‌چراغ " سلام مىكرد و مىگفت : " چراغ روشن " ( چراق روشه ceraq ruse ) يعنى " چراغتان روشن باد " و با اين دعاى خير وارد اطاق مىشد . " ااتشا [ ن ] " و " چراقا [ ن ] " را گاهى " ااتشانى " و " چراقانى " هم مىگفتند و مىگويند . واژهء " ااتشانى " بجز اين معنى به معنى آنچه در " ااتشا [ ن ] " و نشست‌هاى شبانه براى ميهمان مىآورند نيز به كار مىرفت يعنى به معنى " شبچره " . شبچره‌ها معمولا " آجيل " و ميوه‌هاى خشك و برخى از دانه‌ها و ميوه‌هاى فصل و امثال آنها بودند . به " ااتشانى " رفتن يكى از سرگرمىهاى مردم - بويژه در زمستانها - بود و شبهاى دراز زمستان را با آن كوتاه مىكردند و بعلاوه باعث پيوند و همبستگى بيشتر مردم مخصوصا خانواده‌ها مىشد " زيرا " ااتشانى " به صورت " ديد و بازديد " برگزار مىگشت . 2 - پاگشا pagosa ( پاگشا ) : " پاگشا " رسمى است كه چند روز پس از عروسى صورت مىگرفت و هنوز هم متروك نشده است و آن چنين بود كه بستگان و نزديكان عروس و داماد چند روز پس از مراسم عروسى ، آن دو را مهمان مىكردند و عده‌اى از بستگان و دوستانشان را هم به مهمانى مىخواندند ، بعلاوه عروس و داماد وظيفه داشتند به بازديد كسانى كه در جشن‌هاى آنها شركت نموده و به تبريكشان آمده بودند بروند و مىرفتند و همهء اينها " پاگشا " حساب مىگشت چون با اجراى اين رسم " پاى " زن و شوهر جوان به عنوان يك " زوج " به خانه‌هاى نزديكان " گشوده " و باز مىشد . « 1 » 3 - پىپرسه / پىقدما [ ن ] pey porse / pey qadamo [ n ] چنان كه در آيين‌هاى سوكوارى ياد شده است واژهء " پرسه " كه در فارسى اصلا به معنى عيادت و احوال‌پرسى از بيمار است در گويش بيرجند - مانند بسيارى از گويشهاى ديگر - به معنى سوك و ماتم و سوكوارى و ختم به كار مىرود و " سوكوار " را " پرسه‌دار " يا " پرسه‌مند "

--> ( 1 ) . نك : جستار هشتم . فصل يك . شمارهء 3 - 1 . صص 347 - 343 .