جمال رضايى

542

بيرجندنامه ( فارسى )

پسربچّه‌ها هم در اين بازى شركت مىكردند . طناب‌بازى يا يك نفرى و يا چند نفرى اجرا مىشد و چندگونه بود : 1 - 35 - يك‌نفره : بازىكن طنابى متناسب با قامت خود به دست مىگرفت و آن را مىگرداند و از بالا به پايين يا برعكس از سر و پاهاى خود رد مىكرد و هر وقت كه طناب به پاهاى وى مىرسيد برمىجست كه به پاهايش گير نكند . گاهى يك نفر ديگر هم با او همراهى مىنمود و با حركت يك طناب دو نفر بازى مىكردند . 2 - 35 - چند نفره : چند نفر طنابى بلند تهيّه مىنمودند ، دو نفر دو سر طناب را مىگرفتند و از پايين به بالا يا برعكس مىگرداندند و چند دختربچّه باهم در بازى شركت مىكردند و هر وقت طناب به زمين نزديك مىشد همه باهم برمىجستند كه به پايشان گير نكند اگر طناب به پاى كسى گير مىكرد او بازنده بود و از بازى بيرون مىرفت و سر طناب را مىگرفت و گيرندهء سر طناب بجاى او وارد بازى مىشد . اين بازى بيرجندى نبود و از طريق آموزشگاه‌ها رواج پيدا كرده بود . 36 - جمال جمال Jamal Jamal ( جمال ، جمال ) : چند دختربچّه كم سنّ و سال دايره‌وار مىنشستند و دستهاى خود را از روى قفسهء سينه به زير بغل مىگرفتند و آنها را به جلو مىبردند و بر سينه فرود مىآوردند و با آهنگ ضربى اين سروده را مىخواندند : جمال ، جمال Jamal Jamal ( جمال ، جمال ) . بچّى جمال baccey Jamal ( بچّهء جمال ) . بقچه ر بمال boqce r bemal ( بقچه را بمال ) . ك ما برم ke ma berem ( كه مىخواهيم برويم ) . ب كربلا be karbala ( به كربلا ) . اين بازى با تكرار همين سروده و همان حركات دستها ادامه مىيافت تا خسته مىشدند . 37 - جنّت‌بازى Jennat bazi ( جنّت‌بازى ) : اين بازى را " ختّ جنّى xatte Jenni " ( خطّ جنّى ) نيز مىناميدند و دو نوع بود : 1 - 37 - اين نوع اختصاص به بيرجند نداشت و در بسيارى از جاها معمول بود و بيشتر دختربچّه‌ها آن را بازى مىكردند . بدينسان كه با گچ يا زغال روى زمين با كشيدن سه خطّ عمودى و چهار خطّ افقى شش " خانه " مربّع ايجاد مىكردند و پس از خانهء ششم يك نيمدايره مىكشيدند كه " دروازه " نام داشت و " داو " بازى درست مىشد . بازىكنان هركدام قطعه سنگ تخت و كوچكى داشتند هريك از بازيكنان - به نوبت - سنگ خود را در خانهء يك مىانداخت و پاى چپش را از زمين برمىداشت و به عقب تا مىزد و با يك پا با جهيدن حركت مىكرد و