فصل چهار عزادارىهاى ايّام فاطميّه از قديم دربارهء روز رحلت حضرت فاطمهء زهرا ( س ) دخت گرامى حضرت رسول اكرم ( ص ) اختلاف بوده است ، برخى روز سيزدهم جمادى الاولى و بعضى روز سوّم جمادى الثانيه سال يازدهم هجرى را روز وفات آن حضرت دانسته‌اند ولى شيعيان روايت روز سيزدهم جمادى الاولى را معتبرتر مىدانند ، با اين حال شيعيان در هر دو روز عزادار مىشوند و مدّت ده روز به عزادارى مىپردازند . اين ده روز را " دههء فاطميّه " يا " ايّام فاطميّه " مىنامند . در دورهء سخن ما در اين ايّام مجالس روضه‌خوانى و عزادارى زيادى تشكيل مىشد كه در آن ميان مجالس زنانه بيشتر بود . در مجالس زنانه روضه‌خوانها معمولا زن بودند هرچند ندرة ممكن بود مردان روضه‌خوان را هم براى خواندن روضه به اين مجالس دعوت كنند . گويندگان در اين مجلس‌ها به ذكر فضايل و مناقب و شخصيّت حضرت فاطمه و سرانجام مصائبى كه بر آن حضرت وارد آمده ، مىپرداختند و طبق معمول در پايان سخن از واقعهء جانگداز كربلا ياد مىكردند . بجز روضه‌خواندن ، گاهى يك زن نوحه‌خوان نوحه‌اى مىخواند و حاضران آن را زير لب بازگو مىكردند و به آهنگ آن سينه مىزدند و گاه ترجيع يا بيت تكرارى نوحه را با صداى بلند باهم تكرار مىنمودند . * * * يادداشت - بجز عزادارىهاى بزرگ كه با مراسمى خاصّ برگزار مىشد - و ذكر آنها گذشت - مردم شيعى مذهب بيرجند در شب و روز شهادت هريك از ائمّهء اطهار عليهم السلام روضه‌خوانى مىكردند و اندوه خود را از شهادت آن بزرگواران ابراز مىنمودند بدين شرح : 1 - روز دوازدهم محرّم ، روز شهادت حضرت على بن الحسين ( امام زين العابدين ( ع ) ) . اين