فصل سه عزادارىهاى ماه رمضان چنان كه همه مىدانند شهادت حضرت امير المؤمنين على بن ابى طالب ( ع ) پسر عم و داماد پيامبر گرامى اسلام ( ص ) و خليفه چهارم مسلمانان جهان و امام اوّل شيعيان در ماه رمضان سال چهلم هجرى روى داده است بدينسان كه آن حضرت هنگام گزاردن نماز صبح روز نوزدهم رمضان آن سال به دست عبد الرحمن بن ملجم مرادى كه يكى از خوارج بود با ضربت شمشيرى كه بر سر مباركش وارد آمد مصدوم و بشدت مجروح شد و دو روز بعد يعنى در بيست و يكم رمضان در سن 63 سالگى به شهادت رسيد و به لقاء معبود و معشوق خود " اللّه " پيوست . بدين مناسبت روزهاى نوزدهم و بيست و يكم و بيست و سوّم رمضان در نظر شيعيان از روزهاى ديگر رمضان ممتاز است : روز نوزدهم به مناسبت ضربت خوردن حضرت على ( ع ) ، روز بيست و يكم به سبب شهادت آن حضرت و روز بيست و سوّم از دو جهت يكى اينكه شب آن روز " شب قدر " ( ليلة القدر ) است و ديگر آن‌كه آن روز ، روز سوّم شهادت حضرت على ( ع ) مىباشد . در اين ايام و ليالى شيعيان عزادار هستند و به عزادارى مىپردازند . در سالهاى سخن ما در بيرجند نيز مانند ساير شهرهاى شيعىنشين عزادارىهاى بزرگ ، مفصّل و باشكوه برگزار مىشد و از آنجا كه اين رويداد اندوهبار در ماه مبارك رمضان اتفاق افتاده و مردم در روزهاى اين ماه روزه‌دار بودند ( و هستند ) عزادارىها معمولا شب‌ها برگزار مىشد و از شب نوزدهم تا شب بيست و چهارم اين ماه به مدت پنج شب ادامه مىيافت و مجالس روضه‌خوانى پس از نماز مغرب و عشاء و افطار تشكيل مىگرديد و دسته‌هاى سينه زن و زنجيرزن با همان شيوه و آيين محرّم و صفر به راه مىافتادند و به مجالس روضه‌خوانى