جمال رضايى
463
بيرجندنامه ( فارسى )
بر اينكه روز « ميلاد » پيامبر گرامى اسلام است روز ولادت با سعادت حضرت امام جعفر صادق ( امام ششم شيعيان ) نيز مىباشد و شيعيان در اين روز « عيد » و جشن و سرور دوگانه داشتند و در مجالس جشن ميلاد حضرت رسول از اين امام همام نيز بشايستگى ياد مىكردند و در مناقب آن حضرت هم سخن مىگفتند و شعر مىخواندند . اين آيينها اكنون نيز به همان شيوه برگزار مىشود با اين تفاوت كه چون در اين زمان « برق » و وسايل صوتى گوناگون وجود دارد آرايش و زينت مجالس بيشتر ، بهتر و باشكوهتر از گذشتههاست و صداهاى گويندگان و نوارهايى كه پخش مىشود به گوش همه حاضران مجلس به خوبى مىرسد . در دو عيد ديگر يعنى « عيد قربان » و « عيد رمضان » كه هميشه با صفت « سعيد » از آنها ياد مىكنيم با به جا آوردن اعمال مذهبى و خواندن دعاهاى ويژه اين روزها ( مانند قربانى كردن در عيد قربان و وداع كردن با رمضان - در مناجات سحرگاه شب اول شوّال - و خواندن نماز عيد و . . . ) و رفتن به تبريك يكديگر - مخصوصا رفتن به خانههاى بزرگان و روحانيان براى عرض تبريك - و . . . شادى خود را به ظهور مىرساندند و مىرسانند . علاوهبر اين كسانى كه قصد ازدواج داشتند مىكوشيدند در يكى از اين شبها و شبهاى مبارك ديگر مراسم عقد و عروسى را برگزار نمايند اين رسم هنوز هم معمول است و بيگمان ادامه خواهد داشت . بجز اين چهار عيد بزرگ ، شيعيان بيرجند مانند - همكيشان خود در ساير نقاط - روز هجدهم ذى الحجّه ( روز غدير خم ) و روزهاى ولادت امامان و بزرگان مذهب خود را نيز « عيد » مىگرفتند و بخصوص در شب هريك از اين روزها جشنهايى كموبيش باشكوه برگزار مىكردند و مىكنند . اين روزها عبارتند از : 1 - روز هجدهم ذى الحجّه : روز عيد سعيد غدير خم 2 - روز سيزدهم رجب : روز ولادت حضرت امير المؤمنين على ( ع ) 3 - روز بيستم جمادى الثانيه : روز تولّد حضرت فاطمه زهرا ( س ) 4 - روز پانزدهم رمضان : روز ولادت حضرت امام حسن مجتبى ( ع ) 5 - روز سوم شعبان : روز ولادت حضرت امام حسين ( ع ) 6 - روز يازدهم ذيقعده : روز ولادت حضرت امام رضا ( ع ) 7 - روز پانزدهم شعبان : روز ولادت حضرت قائم ( ع ) در اين روزها و شبهاى اين روزها - بويژه در عيد سعيد غدير ، تولّد حضرت على ، تولّد حضرت امام حسين ، تولّد حضرت امام رضا و بالاخص تولّد امام زمان - جشنها و چراغانىهاى بزرگ و مفصّل برگزار مىشد كه هنوز هم مىشود . در اين ميان جشنهاى شب پانزدهم شعبان شكوهى ديگر و بيشتر داشت ، در اين شب فرخنده علاوهبر جشن و چراغانى مراسم آتشبازى هم به عمل مىآمد و بر بالاى بام حسينيّه شوكتيّه انواع آتشبازىها صورت مىگرفت . ديدوبازديد براى تبريك گفتن و تبرّك جشن نيز از مراسم اين روزها بود .