جمال رضايى

442

بيرجندنامه ( فارسى )

8 - قندره qondore ( قندره ) : قندره كفشى بود چرمى و پاشنه‌دار كه رويهء آن تمام پشت پا را مىپوشاند و ساق كوتاهى داشت كه تا مچ پا را مىگرفت و آن را با بند مىبستند . پاشنه اين كفش اندكى بلند ولى پهن و كلفت بود . 9 - كتراك katrak ( كتراك ) : « كتراك » نوعى چارق كف‌چوبى بود مانند « پاچوك » كه بيشتر در حمّام از آن استفاده مىشد و دو نوع زنانه و مردانه داشت . « 1 » 10 - گرجى gorji ( گرجى ) : اين نوع كفش تقريبا همانند كفش « ساده » بود ولى نوك پنجهء آن به بالا برمىگشت و آن را معمولا از چرم و بيشتر از تيماج سبز تهيه مىكردند . 11 - گيوه give ( گيوه ) : گيوه‌هاى زنانه معمولا كف‌چرمى ( تخ‌جراب tax jerab ) بود و آن را بسيار ظريف « مىچيدند » و يا با « قلّاب » و يا سوزن و نخ باريك مىبافتند . مرغوبترين نوع گيوهء زنانه را با نخ ابريشمى مىبافتند . اين نوع گيوه كه به رنگهاى مختلف يا آميخته بافته مىشد گرانبها و اشرافى بود . 12 - مسى mesi ( مسى ) : نوعى دم‌پايى زنانه ويژهء حمّام از مس مىساختند كه بسيار ظريف بود و فقط زنان و دختران خانواده‌هاى اعيان در حمّام از آن استفاده مىكردند . يادداشت 1 - كفشهاى كودكان از نظر نوع با كفشهاى بزرگسالان تفاوتى نداشت و تفاوت آنها در اندازه و رنگ آنها بود . يادداشت 2 - كفش‌ها اعمّ از مردانه ، زنانه و بچگانه « چپ » و « راست » نداشت آنها را طورى مىدوختند كه هر دو لنگه براى هر دو پا متناسب بود و در هنگام استفاده از آنها به تناوب هركدام را به اين پا و آن پا مىكردند كه سايش يك طرفى پيدا نكند .

--> ( 1 ) . نك : شماره 2 . پاچوك . ص 440 .