جمال رضايى

434

بيرجندنامه ( فارسى )

11 - سينه‌بن [ د ] sine ban [ d ] ( سينه‌بند ) : پارچه‌ايست دراز به عرض تقريبى ده سانتىمتر كه آن را در زير پيراهن به دور سينه و پشت كودك مىبستند و مىبندند . 12 - شال sal ( شال / كهنه ) : واژهء « شال » در گويش بيرجند معانى مختلف دارد ، يكى از آن معانى « كهنهء بچّه » است يعنى قطعات پارچه‌اى كه هنگام قنداق كردن كودك به دور و ميان پاها و سرين و رانهاى او مىپيچيدند تا از سرايت ادرار و مدفوع او به جامه‌ها و قنداقش جلوگيرى كند . 13 - قلتا [ ن ] qalto [ n ] ( غلتان ) : « غلتان » بالشتك كوچك و نسبتا نازكى است كه كودك را هنگام قنداق كردن روى آن مىخوابانند و بعد قنداقش مىكنند تا پشت و كمر او را استوار ، راست و گرم نگه دارد . 14 - قنداق qondaq ( قنداق / قنداغ / قنداغه ) : همان قنداغ / قنداق معروف است كه مجموعهء پارچه‌هايى است كه كودك را در آن مىبندند . 15 - كلوتّه kolutte ( كلوته ) : كلاهى كوچك پارچه‌اى شبيه عرقچين است كه زير « سربند » و « چارقد » بر سر بچه‌ها مىگذارند . كلاه كوچك پارچه‌اى كودكان و عرقچين زنان را « كلوته » مىخوانند . 16 - كلوتّه مقنا kolutte maqna ( كلوته مقنعه ) : مقنعه‌ايست ويژهء كودكان كه بالاى آن نوعى « كلوته » تعبيه شده باشد . 17 - گوش‌پچّ gus pecc ( گوش‌پيچ ) : « گوش‌پيچ » دستمال گونه‌اى است كه آن را روى عرقچين به دور سر و بويژه گوشهاى كودكان قنداقى مىپيچيدند و مىپيچند تا گوشهايشان از سرما آسيب نبيند . 18 - لارشرا [ ن ] lar saro [ n ] ( لارشران ) : آب دهان بويژه آبى كه از دهان سرازير شود در گويش بيرجند « لار lar » ناميده