جمال رضايى
277
بيرجندنامه ( فارسى )
اسدى - يك باغ انارى نسبتا بزرگ وجود داشت كه متعلّق به آقاى حسن بهرمان بود . 26 - 1 - باغ حاجى محمّد جعفر : اين باغ يك باغ نسبتا كوچك وقفى بود كه « حاجى محمّد جعفر » آن را وقف نموده بود و در شمال منزل مسكونى ميرزا محمّد ولى اسدى و با فاصلهء يك كوچه ( فرزانه ) « 1 » در جنوب باغمنزل اخوان - در غرب كوچهء اسدى - قرار داشت . اين باغ انارى ، و زارع آن حسن ( فرزند محمّد فرزند على ) بود به همين جهت گاهى به آن « باغ حسن » هم مىگفتند . « باغ حسن » در آغاز ضلع جنوبى « كوچهء فرزانه » واقع بود . 27 - 1 - باغ اخوان : مرحوم محمّد اسمعيل اخوان بازرگان و مالكى مشهور بود و خانهء او در آغاز ضلع شمالى كوچهء فرزانه و در غرب كوچهء اسدى واقع بود . او در غرب خانهء مسكونى خود يك باغ انارى داشت كه به اسم او « باغ اخوان » ناميده مىشد . 28 - 1 - باغمنزل حاج محمّد على رضائى : مرحوم حاجى محمّد على رضائى ( پدر آقاى ابو الفضل رضائى و عمّ نويسنده ) از محترمين و نامداران بيرجند بود . خانهء مسكونى آن مرحوم در اوايل كوچه فرزانه و در ضلع جنوبى آن كوچه - در غرب باغ حاجى محمّد جعفر - قرار داشت . اين خانه يك باغمنزل بزرگ و مشجّر با درختهاى كاج و انار و گلكاريهاى زيبا بود و دو ساختمان بيرونى و اندرونى داشت . اين باغ منزل اكنون با تغييراتى كه كرده و ساختمانهايى كه در آن ايجاد شده محل « مدرسهء علوم دينى آية اللّه نابغ آيتى ) است . 29 - 1 - باغمنزل جعفرزاده : حاج محمّد حسين جعفرزاده از بازرگانان معروف آن زمان بود . در غرب باغمنزل حاج محمّد على رضائى باغمنزلى بود كه درختهاى كاج بسيار داشت و متعلّق به اين بازرگان بود . اين
--> ( 1 ) . در غرب كوچهء اسدى بين منزل اخوان و باغ حاج محمّد جعفر ( حسن ) يك كوچهء شرقى - غربى وجود داشت كه ابتداى آن تنگ بود و بعد عريض مىشد و چون منزل حاج آقا رضا فرزانه در آن واقع بود به آن كوچهء فرزانه مىگفتند . اين كوچه پس از حدود سيصد متر با يك زاويهء قائمه به طرف جنوب مىپيچد و به كشمان مىرفت . دو سوى اين كوچه تماما باغ و باغمنزل بود .