« دستورى » از وى مىگرفتند و « ويزيت » او را - كه در آن سال‌ها دو قران بود - مىپرداختند و گاه او را براى عيادت بيماران به بالين مريض مىبردند و « حق القّدم » وى را مىدادند . اين اداره سال‌هاى سال با امكانات محدودش تنها پايگاه رسمى « بهداشتى - درمانى » شهر بود و رييس آن تنها پزشكى بود كه درجهء علمى « دكترى » داشت و با شيوه‌هاى پزشكى و داروهاى جديد - و گاه سنّتى - به مداواى بيماران مىپرداخت . در سال‌هاى پايانى سدهء سيزدهم شخصى به نام « ضياء الاطبّا » كه از خانوادهء محترم « ضيايى » تربت حيدريه و مردى دانشمند و روشن‌فكر و طبيبى آگاه و حاذق بود ، به دعوت « شوكت الملك علم » به بيرجند آمده و در اين شهر ساكن شده بود . او كه از طبّ سنّتى ايرانى و نيز از پزشكى جديد آگاهى داشت هم طبيب خانوادگى « علم » و هم جليس شخص « امير » بود و بيمارانى را كه به او دسترسى پيدا مىكردند نيز معالجه مىنمود و وجودش بسيار مغتنم بود « 1 » . اوّلين پزشك دانشگاه‌ديده كه به پزشكى جديد وارد بود و دانش پزشكى را در كشور فرانسه تحصيل كرده و درجهء « دكترى » داشت شخصى بود به نام « دكتر محمود كسروى » كه به عنوان رييس ادارهء صحيّه ( بهدارى ) مأمور خدمت در بيرجند شده بود . اين طبيب كه به « دكتر محمود خان » معروف شده بود سال‌هاى متمادى در بيرجند - هم در بهدارى و هم در خانه - طبابت مىنمود و پس از بازنشستگى نيز در اين شهر ماند و به كار درمان بيماران ادامه داد . « دكتر محمود خان » چند نفر از جوانان آن روز را براى خدمات درمانى و پيراپزشكى تربيت كرد كه بعدها در معالجهء بيماران مؤثّر افتادند و بعضا طبابت هم مىكردند . برجسته‌ترين اين كسان مرحوم « حاج ميرزا محمد حسن پروين » بود كه چون تحصيلات قديمه هم داشت و به طب سنّتى نيز وارد بود طبيبى حاذق شده بود تا جايى كه در معالجات سخت طرف شور « پزشكان » قرار مىگرفت و شخصا نيز طبابت مىكرد و وجودش براى مردم بسيار باارزش بود . « ميرزا غلامحسين منوچهرى » و « جواد آقا دقيقى » دو تن ديگر از اين شمار بودند « 2 » . پس از انقلاب اكتبر در روسيّه كه برخى از روسها از كشورشان مهاجرت كرده به سرزمين‌هاى ديگر رفتند يك پزشك روس به نام « دكتر ولاديميرف » كه به مشهد پناه آورده بود به دعوت « شوكت الملك علم » به بيرجند آمد و به كار پزشكى و مداواى بيماران پرداخت . وى پزشكى دانشگاه‌ديده ( دكتر ) و آگاه و مجرّب بود و پس از اقامت در بيرجند تابعيّت ايران را پذيرفت و نام خانوادگيش را به « ولاديميرى » تغيير داد ولى كمتر كسى نام او را مىدانست و

--> ( 1 ) . آقايان دكتر ضيايىها ( طاهر ، محمود ، خليل ، محسن ) كه همه مردانى برجسته و شايسته بودند فرزندان اين مرد بودند . ( 2 ) . دكتر محمود خان در مدارس بيرجند ازجمله در دبيرستان دوشيزگان زبان فرانسه نيز تدريس مىكرد .