حسين مدرسى طباطبائى

206

برگى از تاريخ قزوين ( فارسى )

و اسامى ديگرى را كه در اين محضر ديده مىشود شايد بتوان با نگريستن به فهارس و اسناد ديگر مربوط به قزوين و جست‌وجوى در مصادر غيرمتداول به درستى شناخت ، هرچند در مآخذ عمومى رايج با فحص اجمالى چيزى نيافت . سرگذشت نامه‌هاى دانشمندان و مآخذ تاريخى مربوط به قرن دوازدهم بر خلاف آن‌چه معمولا تصور مىرود كم نيست ، ليكن در دسترس نبوده و تحليل نشده و ازاين‌رو اطلاعات و معلوماتى كه به خصوص دربارهء دانشمندان اين دوره در كتاب‌هاى عمومى مىتوان يافت بسيار كم و در مقايسه با دو قرن يازدهم و سيزدهم ناچيز است . بيشتر آن مآخذ هنوز هم چاپ نشده و نسخ خطى آن هم كمياب است . از جملهء آنهاست كتاب « تتميم امل الامل » شيخ عبد النبى قزوينى ( نگاشتهء سال 1191 ) كه در موضوع مورد سخن بهترين مأخذ و دو نسخهء خطى آن در خارج ايران موجود است ( ذريعه 3 : 337 - 339 ) . چون از ايام سابقه و سنوات سالفه زمان سلطنت امير تيمور گوركان و امضاى فرمانروايان سلسلهء صفويه الى الان . . . توليت شرعى مزار كثير الانوار و روضهء مطهرهء فيض آثار امام‌زادهء واجب التعظيم لازم التكريم شاهزاده حسين دار السلطنهء قزوين عليه و على آبائه الف الف الثناء و التحية ابا عن جد با سيادت و نجابت و اصالت پناه هدايت و نقابت دستگاه مير عبد العظيم متولى شرعى حال بوده كه

--> و ديگرى ملا خليل بن حاجىبابا قزوينى زركش ( قوائد الرضويه : 174 ) و سومى آقا خليل بن محمد اشرف قاينى ساكن قزوين ( همان مأخذ : 174 ) . مهر « العلم خليل المؤمن » پيش‌تر از آن ملا خليل قزوينى مشهور بوده است ( ايضا : 172 ) .