[ مقدمه مؤلف ] بسم اللّه الرحمن الرحيم رب أعن حمد خدايى راست كه كتاب خود ( قرآن ) را به « حمد » آغاز نمود « 1 » ؛ و حمد را پاداش نعمتهاى خويش و پايان دعاى اهل بهشت خود « 2 » قرار داد « 3 » ؛ آفرينندهء آسمانهاى بلند و زمينهاى پست ، و آنچه ميان آن دو ، و آنچه در زير خاك است ؛ دانا به آنچه آفريده است پيش از پيدايش آن ؛ و تدبير كنندهء آنچه پديد آورده است ، نه از روى نمونه‌اى از غير خويش . علم وى همه چيز را فرا گرفت و شمار آن را دريافت . پادشاهى و سلطنت و عزّت مرا و راست ؛ و او بر همه چيز توانا است . و درود و سلام خدا بر محمد پيامبر و بر خاندان وى باد . احمد بن ابى يعقوب گويد كه من در عنفوان جوانى ، و هنگام سال گشت سن و تندى ذهنم ، بدانستن اخبار بلاد و مسافت ميان هر سرزمين تا سرزمين ديگر علاقه مند بودم و در پى آن رنج بردم ؛ چه در آغاز جوانى پا به سفر نهادم ، و سفرهاى من پيوسته گشت و دور ماندنم ( از وطن ) ادامه يافت ؛ پس چنان بودم كه هرگاه به مردى از آن بلاد برخوردم ، وى را از وطنش و شهرش پرسش نمودم ؛ و آنگاه كه ميهن و جايگاه خود را براى من مىگفت ، او را از همان سرزمينش پرسش مىنمودم ، دربارهء ( . . . لدته ) « 4 » كه آن چيست ، و كشت آن

--> ( 1 ) اشاره است به آغاز سورهء حمد كه در اول قرآن مجيد است : الحمد للّه رب العالمين ( سورهء 1 ، آيهء 1 ) . ( 2 ) اشاره است به اين آيه : دَعْواهُمْ فِيها سُبْحانَكَ اللَّهُمَّ وَ تَحِيَّتُهُمْ فِيها سَلامٌ ، وَ آخِرُ دَعْواهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ ( سورهء 10 : يونس ، آيهء 10 ) . ( 3 ) عبارت « و آخر دعاء اهل جنته » در چاپ اروپا و نجف باينصورت تصحيف شده است : « واجد دعاء اهل جنته » . ( 4 ) عبارت بعد از افتادگى به اين صورت در آمده است و معلوم نشد كه « لدته » در اصل چه كلمه‌اى بوده است .