پيش گفتار اصفهان در تاريخ فرهنگ و تمدن درخشان ايران ، جايگاهى شايان توجه دارد . مدارس علمى گوناگون اين شهر ، يكى از مظاهر مهم فرهنگ آن است . مدارس اصفهان همانند مدارس ، ديگر شهرهاى اسلامى وابسته به مساجد بوده است . از جمله مساجد اين شهر ، كه همواره نقش فعالى در زمينه‌ى فرهنگ و تعليم و تربيت داشته‌اند ، مىتوان از مسجد جامع كبير ( عتيق ) و مسجد جامع صغير ( جورجير ) ياد كرد . مافروخى در كتاب « محاسن اصفهان » در باب اهميت آموزشى مسجد جامع كبير آورده است : « براى اقامه‌ى هر نماز كمتر از پنج هزار در آن‌جا گرد نمىآمد و در كنار هر جرزى مسند شيخى بود كه گروهى از طالبان علم دور او را گرفته بودند و به تحصيل علم و تهذيب نفس اشتغال داشتند . آراستگى اين بنا به واسطه‌ى مناظره‌ى فقها و مباحثه‌ى علم و مجادله‌ى متكلمين و پندهاى واعظين است . » در اواخر قرن سوم و اوايل قرن چهارم هجرى فضاهاى مدارس از مساجد جدا شد . قديمىترين مدرسه‌ى اصفهان به نام علاء الدوله‌ى كاكويه در قرن چهارم هجرى در محله‌ى دردشت و نزديك مسجد شفيعيه بنا گرديد كه محل تدريس ابن سينا بود . بناى ياد شده معروف به قبه‌ى بوعلى سينا است كه مدرسه‌ى علايى هم ناميده مىشود . از قرن چهارم تا قرن ششم هجرى ، اصفهان چنان شكوه و عظمت يافت كه آن را دار العلم مىگفتند . در آن دوره ، مدارس متعددى در اين شهر ساخته شد و طالبان علم از سراسر كشور به آن‌جا آمد و شد داشتند . مهم‌ترين