لطف الله هنرفر

227

اصفهان ( فارسى )

فكر اتصال آب كوهرنگ به زاينده‌رود كه به علت موقعيت سخت طبيعى و عدم وسايل در آن روزگار به مرحلهء عمل در نيامده بود ، از آرزوهاى مردم اين سامان بود ، تا آن‌كه اقدام اساسى راجع به حفر تونل در سال 1327 شمسى شروع شد و در مهرماه سال 1332 آب كوهرنگ به زاينده‌رود پيوست . از لحاظ اهميتى كه اين اقدام در توسعه و عمران و آبادى شهر اصفهان داشته است به طور اجمال مشخصات تونل مزبور را ذكر مىكنيم : كوهرنگ نام رودخانه‌اى است كه از ارتفاعات زردكوه بختيارى سرچشمه مىگيرد و از چشمهء مخصوصى از وسط كوه از ميان يك تونل طبيعى بيرون مىريزد ، آب كوهرنگ ( آب چشمه محمود كرد ) پس از طى يك كيلومتر و نيم با آب ديگرى به نام شيخ على خان متصل شده و از اين نقطه به نام كارون به طرف اهواز جارى مىشود . مقدار آب در نقطهء اتصال از پنج الى 45 متر مكعب در ثانيه است . در طرف مشرق اين رودخانه ، كوه كم‌ارتفاع كاركنان وجود دارد كه از مشرق آن آب چلگرد جارى شده و پس از طى 14 كيلومتر در محلى به نام ديمه به رودخانهء زاينده‌رود متصل مىشود و به سمت اصفهان جريان مىيابد . شاه عباس كبير براى الحاق آب كوهرنگ به زاينده‌رود اقداماتى نمود . در آن قرن نظر متخصصين آن بود كه به خط الرأس كوه كاركنان شكاف عمودى بدهند و با ساختن سدّى مرتفع آب كارون را بالا آورده و از شكاف كوه كاركنان عبور دهند . براى اجراى اين طرح پانزده سال كار شده و آثارى كه از اين اقدام به‌جاى مانده عبارت است از : برش شاه عباس و سد شاه عباس كه سه پايهء بزرگ آن هنوز روى رودخانهء كارون در محل اتصال آب‌هاى كوهرنگ و شيخ على خان وجود دارد ، به طورى كه نوشته‌اند مدت پانزده سال هزاران كارگر به رايگان مشغول حفر تونل بوده‌اند و هر ساله چند ايل مجبور بوده‌اند كه از جنوب ايران به محل آمده و عمليات فنى را به رايگان انجام دهند . و طى اين مدت پنجاه متر از