ج . صنايع كارخانه‌اى : ايجاد كارخانه‌هاى بزرگ صنعتى در اصفهان از مختصات شهر اصفهان است كه نخستين كارخانه به نام وطن به وسيلهء شادروان حاج محمد حسين كازرونى بنيانگذارى شد و سپس بتدريج بر تعداد كارخانجات ريسندگى و ساير كارخانجات اصفهان افزوده شد . اين دوره محصول كارخانجات اصفهان قسمت مهمى از احتياجات داخل كشور را تأمين مىكرد و روزبه‌روز بر توسعهء كارخانجات و مرغوبيت جنس آن‌ها بر اثر رقابتى كه بين كارخانه‌ها پديد آمد ، افزود . اصفهان در دورهء پهلوى 26 كارخانه بزرگ و حدود بيست‌هزار كارگر دارد ( بدون احتساب كارگاه‌هاى كوچك و دستبافان ) ميزان محصول توليدى كارخانه‌هاى بزرگ نساجى اصفهان در هر سال قريب يكصد ميليون متر انواع پارچه‌هاى نخى است كه بهاى تجارتى آن‌ها از قرار هر متر بين 12 تا 50 ريال مىباشد و نيز حدود سه‌ميليون بقچه نخ اضافى در سال توليد مىشود كه قسمتى از آن صرف كارخانه‌هاى كوچك بافندگى اصفهان و قسمتى به وسيله دستبافان مصرف مىشود و بقيه براى فروش به ساير شهرستان‌ها فرستاده مىشود . محصول كارخانه‌هاى نساجى پشم نيز ساليانه حدود چهارميليون و پانصدهزار متر انواع پارچه‌هاى پشمى و پتو است . « 1 » فهرست كارخانه‌هاى بزرگ صنعتى اصفهان در دورهء پهلوى و ميزان محصول و ساير مشخصات آن‌ها به شرح زير است . « 2 »

--> ( 1 ) . طبق آمارى كه از طرف ادارهء كل صنايع و معادن اصفهان ( در دورهء پهلوى ) در اختيار نگارنده گذاشته شده است . ( 2 ) . اين فهرست به وسيلهء ادارهء كل صنايع و معادن اصفهان ( در دورهء پهلوى ) در اختيار نگارنده گذاشته شده است .