لطف الله هنرفر

218

اصفهان ( فارسى )

مىكرده ، كوچك‌ترين نمونه‌اى در شهر اصفهان باقى نمانده و تنها در موزه‌هاى بزرگ دنيا قطعه‌هاى معدودى از آن‌ها را بايد مشاهده كرد . صنعت قاليبافى در حال‌حاضر از صنايع رايج و ارزندهء اصفهان است و انواع قالى و قاليچه در كارگاه‌هاى داخل و خارج شهر با نقشه‌هاى قديم و جديد به بازار عرضه مىشود . 4 . كاشىسازى - كاشىسازى هنر مخصوص اصفهان است كه از ديرباز در اين شهر رواج داشته . قديمىترين كاشىهاى موجود اصفهان كاشىهاى فيروزه‌رنگى است كه كتيبه‌هاى تاريخى تارك مناره‌هاى دورهء سلجوقى با آن‌ها آراسته شده و بويژه بر تارك منارهء ساربان و منارهء زيار اصفهان بهترين نمونهء آن بر جاىمانده و مشاهده مىشود . مصرف كاشى در پيرايش داخل بناهاى تاريخى از اوايل قرن هشتم هجرى آغاز مىشود و مدرسهء اماميه ( مدرسهء بابا قاسم ) در اصفهان از نمونه‌هاى بارز آن است . از ابتداى قرن هشتم تا اواخر نيمهء اول قرن دوازدهم هجرى ، كه سلسلهء صفوى به طور تحقيق انقراض مىيابد ، استعمال كاشى مرتبا افزايش مىيابد و غير از نماهاى داخل ، نماهاى خارج آن‌ها هم مانند مسجد شاه و مسجد شيخ لطف إله و مدرسه چهارباغ با كاشى تزيين مىشود و در اين عصر كه اوج استعمال كاشى در ساختمان‌ها است ، هر دو نوع كاشى معرّق و كاشى خشت هفت رنگ به كار رفته است و در طراحى نقوش آن‌ها ، كه از لحاظ مساجد محدوديت‌هايى در كار بوده و طرح كاشىها اكثرا آرايش‌هاى گل و بوته و اشكال هندسى است ، پا فراتر گذاشته و نقش انواع حيوانات پرنده و درنّده را در كاخ‌ها و منازل مسكونى و حمام‌ها و بازارها مانند عمارت هشت بهشت نمايش داده‌اند . در دوره پهلوى آثار تاريخى كارگاه‌هاى كاشىسازى كه مدت‌ها به حال عطلت و ركود افتاده بود ، مجددا شروع به كار كردند و تعميرات آثار باستانى اصفهان در نتيجهء فعاليت اين كارگاه‌ها امكان‌پذير شد و سپس كاشى جهت تزيين ساختمان منازل و مغازه‌ها و ميادين و مدارس در شهر اصفهان به صورت يك سنت