خانه‌ها ، كاخ‌ها و بازارها همه خالى از سكنه است . در دورهء حكومت زنديه يعنى زمانى كه شيراز پايتخت بود ، به اصفهان توجّهى نشد . در دورهء قاجاريه نيز كه تهران به پايتختى انتخاب گرديد ، اصفهان در بوتهء فراموشى ماند ؛ مع ذالك در دورهء حكمرانى و صدارت حاج محمد حسين خان اصفهانى ، صدر اعظم فتحعلى شاه ، از طرف آن مرد خيرخواه و با تدبير تعميراتى در مساجد و مدارس قديمه به عمل آمد و بناهاى جديدى بر تعداد ابنيهء دورهء صفوى افزوده گرديد و از آن جمله است : مدرسهء صدر در بازار بزرگ اصفهان ، مدرسهء ديگرى به نام صدر در محلهء خواجو ، مدرسه و مسجد صدر در محلهء پاى قلعه ، عمارت صدرى كه بناى زيباى شاهانه‌اى بوده و صدر اعظم آن را جهت پيشكش كردن به فتحعلى شاه ساخته بوده است و چهارباغ صدر يا چهارباغ نو كه آن را چهارباغ خواجو نيز مىنامند و طبق نقشهء چهارباغ معروف زمان شاه عباس احداث شده ، دروازهء حسن‌آباد را به پل خواجو اتصال مىدهد . صدر اصفهانى به بناى عمارتى به نام هفت دست صدرى در مجاورت عمارت هفت دست معروف دورهء صفوى نيز اقدام كرده بوده است ، ولى اين بنا و تعدادى از بناهاى عهد صفوى قبل از مشروطيت منهدم شده و امروز ديگر اثرى از آن‌ها بر جاى نيست . سرجان ملكم ، سفير انگليس در دربار فتحعلى شاه ، در كتاب مقالات خود شرحى دربارهء صدر نوشته و متذكر شده است كه هر ولايتى كه تحت حكومت او قرار يافته ، روبه ترّقى و آبادى گذاشته . اصفهان در ايام حكومت او دو برابر بيش‌ازپيش داراى جمعيت شده و كارخانجات ابريشم و قلابدوزى آن ظرف بيست سال چهار برابر بيشتر گرديده است . فتحعلى شاه در عمارت هفت دست اصفهان ، از بناهاى دورهء شاه عباس دوم ، بدرود زندگى گفت و جنازهء او را به قم انتقال داده و در اتاق مخصوص به خاك سپردند . جانشين وى ، محمد شاه ، مسافرت‌هايى به اصفهان كرد و از آن جمله در يكى از سفرها ، كه براى سركوبى جمعى از