لطف الله هنرفر
122
اصفهان ( فارسى )
در حملات تيمور به اصفهان ، ابتدا اصفهان در محاصرهء قشون او قرار گرفت و بزرگان شهر با تدابير خاصى با تيمور از در مسالمت درآمدند و تيمور هم رفع محاصره از شهر نموده ، دستهاى از سپاهىهاى خود را براى گرفتن باج به شهر وارد نمود ، ولى اهالى اصفهان بر سپاهيان تيمور شوريده و جمعى از آنها را كشتند . تيمور نيز افواج خود را به داخل شهر آورده و قريب هفتادهزار نفر مردم را قتل عام كرد . اما دورهء جانشينان تيمور در قرن نهم هجرى ( قرن پانزدهم ميلادى ) از هر جهت يكى از ادوار مشعشع تاريخ ايران است و شاهزادگان تيمورى كه در مهد تمدن ايرانيان تربيت شدند ، به خلاف سردودمان تركتاز و خونآشام خود به راهنمايى وزرا و نديمان خويش غالبا مردمى با تربيت و مطلّع به علوم و فنون زمان خود و مشوّق فاضلان و دانشمندان و هنرمندان و صنعتگران و از هر جهت مروّج علم و صنعت بودند و به عمران و آبادى شوقى وافر داشتند و نه تنها در سمرقند و هرات و مشهد بناهاى عالى ساختند ، بلكه در اصفهان نيز آثارى نيكو بر جاى گذاشتند و از آن جمله است : عمارت معروف به تالار تيمورى كه فعلا محل باشگاه افسران است و تاريخ ساختمان آن نوشته نشده ، ولى به ظنّ قوى بناى دورهء حكمرانى ميرزا رستم بن عمر شيخ بن تيمور محسوب مىشود و بيت الشتاء مسجد جامع اصفهان كه در ضلع غربى مسجد واقع شده و در دوره سلطان محمد بن بايسنقر نوادهء شاهرخ تيمورى در سال 851 هجرى ( 1448 ميلادى ) به وسيله عماد بن مظفر ورزنه بنا شده و از نظر سبك ساختمان و نوع آن از بناهاى منحصر به فرد است . طاقهاى اين شبستان به شكل خيمه بنا شده و به همين مناسبت مردم آن را شبستان چادرى مىنامند . سردر خانقاه نصرآباد نيز مورّخ به سال 855 هجرى از آثار اين دوره است . اواخر دورهء تيمورى ، اصفهان قلمرو نفوذ تركمانان قراقويونلو گرديد .