شهر اصفهان 000 ، 500 نفر است و در داخل حصار شهر ، هجده‌هزار خانه وجود دارد . فريرسوبوف « 1 » در سال‌هاى 1784 - 1785 م / 1198 - 1199 ه ق يعنى در دورهء كشمكش‌هاى زنديه و قاجاريه ، جمعيت اين شهر را 000 ، 300 نفر نقل مىكند و سرجان ملكم ، مؤلف تاريخ ايران ، در سال 1815 م / 1230 ه ق اين رقم را به 000 ، 200 نفر تقليل مىدهد . مىتوان اين‌طور فرض كرد كه علت كاهش فوق العادهء جمعيت ، شورش‌ها و بىنظمىهايى بوده است كه در طول قرن هيجدهم ميلادى ( قرن دوازدهم هجرى ) در ايران به وجود آمده ، مخصوصا از آغاز استيلاى افغان‌ها بر اصفهان تا شروع دورهء قاجار ، قحطىهاى پىدرپى و شيوع مرض و با هم در تقليل جمعيت شهرهاى ايران و از آن جمله اصفهان از عوامل مؤثر بوده است . چنانچه در دوران سلطنت ناصر الدين شاه قاجار ، قحطى سختى در اصفهان پديد آمد و جمعيت آن به نصف كاهش يافت . هنوز هم خاطرهء شوم اين قحطى زبانزد مردم اصفهان است و راجع به تاريخ آن گفته‌اند : گرانى كه آدمخورى باب گشت * هزارودويست است و هشتادوهشت مطابق ضبط مرحوم مير سيد على جناب ، صاحب كتاب الاصفهان قحطىهاى ديگرى كه باعث تقليل جمعيت اصفهان شد ، در سال‌هاى 1171 و 1202 و 1232 تا 1250 ه ق اتفاق افتاده است . با مقايسهء آمار سال 1335 ، تمام شهر اصفهان بيش از ساير شهرستان‌هاى ايران ، داراى مراكز عمدهء جمعيت بوده است ، چنان‌كه جمعيت سده ( همايونشهر ) ، كه يكى از نواحى خيلى نزديك به اصفهان

--> ( 1 ) . Feriere Sauveboeuf