لطف الله هنرفر

110

اصفهان ( فارسى )

عاقبت طغرل از فتح اصفهان درگذشت و به همان راضى شد كه ابو منصور هر سال مالى به ديوان سلاجقه بفرستد و به نام طغرل خطبه بخواند . طغرل بار ديگر در محرم سال 442 ، اصفهان را در محاصره گرفت و يك سال تمام بر جاى بماند و ادامهء اين محاصره كه تا زمستان به طول انجاميد ، موجب شد كه مردم براى محافظت خود در برابر سرما قسمتى از چوب‌هاى ساختمان مسجد جامع را بسوزانند . عاقبت در محرم سال 443 ، طغرل اصفهان را مسخّر ساخت و دولت ديالمه كاكويه را از اين شهر برانداخت و ابو منصور فرامرز را از جانب خود به حكومت يزد و ابرقو فرستاد . ناصر خسرو ، شاعر بزرگ ايران در قرن پنجم هجرى كه مقارن اين ايام اصفهان را ديده است ، چنين مىنويسد : « هشتم صفر 444 پس از مراجعت از مكه و آمدن به شيراز و طى كردن راه اصفهان ، در اين‌روز رسيديم به خان لنجان و بر دروازهء شهر نام سلطان طغرل بيك نوشته ديدم و از آن‌جا تا شهر اصفهان هفت فرسنگ بود . مردم خان لنجان عظيم ايمن و آسوده بودند ، هريك به كار كدخدايى خود مشغول . اصفهان شهرى است بر هامون نهاده ، آب و هوايى خوش دارد و هرجا كه ده گز چاه فرو برند ، آبى سرد و خوش بيرون آيد و شهر ديوارى حصين و بلند دارد و دروازه‌ها و جنگ‌گاه‌ها ساخته و بر همه بارو و كنگره ساخته و در شهر جوىهاى آب روان و بناهاى نيكو و مرتفع و در ميان شهر مسجد آدينه‌اى بزرگ نيكو و باروى شهر را گفتند سه فرسنگ و نيم است و اندرون شهر همه آبادان كه هيچ از وى خراب نديدم و بازارهاى بسيار و بازارى ديدم از آن صرّافان كه اندر او دويست مرد صرّاف بود و هر بازارى را دربندى و دروازه‌اى و همهء محل‌ها و كوچه‌ها را همچنين دربندها و دروازه‌هاى محكم و كاروانسراهاى پاكيزه بود و كوچه‌اى بود كه آن