لطف الله هنرفر

108

اصفهان ( فارسى )

كاشيكارى و الواح و كتيبه‌ها و سنگ‌هاى مرمر نيز در قرن نهم و دهم و يازدهم هجرى افزوده شده است و متعلق به دورهء حكمرانى حسن بهادر خان معروف به اوزون حسن و پادشاهان صفوى مانند شاه اسماعيل و شاه طهماسب اول و شاه عباس ثانى است . اصفهان در عهد حكمرانان كاكوى دو سال بعد از فوت صاحب بن عباد فخر الدوله نيز در قلعهء طبرك شهر رى وفات يافت و چون پسران او به حد رشد نرسيده بودند ، زوجه‌اش سيده خاتون ، دختر اسپهبد رستم بن مرزبان ، متصدى امور مملكت شد و او پسر چهار سالهء خود ابو طالب رستم را با لقب مجد الدوله نامزد امارت رى و جانشين شوهر كرد و همدان و كرمانشاه را هم به پسر ديگر خود ابو طاهر شمس الدوله سپرد . سيده خاتون پس از مرگ شوهر خود ، فخر الدوله ، حكومت اصفهان را به پسر خال خود ، كه ابو جعفر محمد بن دشمنزيار نام داشت و به لقب علاء الدوله ملقب گرديد ، واگذاشت . پدر اين شخص دشمنزيار ، يعنى خال سيده خاتون ، را به ديلمى كاكويه مىگفتند و كاكويه در اين زمان همان معنى خال عربى و دائى را در فارسى امروز دارد و به همين علت است كه علاء الدوله به پسر كاكويه و فرزندان او به ديالمه كاكوى شهرت يافته‌اند . مجد الدوله چون به حد رشد رسيد ، به نافرمانى نسبت به مادر پرداخت و بر خلاف ميل او وزيرى انتخاب نمود و به اين مناسبت سيده خاتون او را رها نموده و نزد فرزند ديگر خود شمس الدوله رفت و به كمك او در سال 397 به رى برگشت و مجد الدوله را دستگير نموده ، شمس الدوله را به جاى او به امارت منصوب كرد . علاء الدوله هم هنگامى كه سيده خاتون از پيش مجد الدوله گريخت ، اصفهان را از ترس رها كرده بود ، ولى به محض آن‌كه سيده خاتون به رى برگشت ، علاء الدوله نيز بار ديگر خود را به اصفهان رسانيد و مجددا به حكومت اين شهر برقرار گرديد .