لطف الله هنرفر
103
اصفهان ( فارسى )
يك سال پس از مرگ عضد الدوله ، مؤيد الدوله نيز در گرگان وفات يافت و وزيرش صاحب بن عباد بزرگان مملكت را بر آن داشت كه فخر الدوله را از نيشابور بخواهند و او را كه بزرگ خاندان بويهى بود به جاى برادر به حكومت بردارند . رأى صاحب را همگى پذيرفتند و فخر الدوله در رمضان 373 از نيشابور به جرجان ( گرگان ) آمد و به امارت نشست و صاحب را با وجود ميل او به كنارهگيرى كماكان به وزارت باقى گذاشت . صاحب بن عباد در ذى القعده 326 تولد يافت و وفاتش در ماه صفر سال 385 در شهر رى اتفاق افتاد . هنگامى كه مرد ، دروازهء رى را بستند و پيرامون خانهاش نشستند و چون جنازهء او را بيرون آوردند همهء ديالمه و تركها با ديدن تابوت او زمين ببوسيدند و گريبانها بدريدند و به گريه و زارى پرداختند . فخر الدوله پياده در جلو جنازهء او حركت كرد و نعش او را از رى به اصفهان آورده ، در محلى از خانهاش نزديك دروازهء طوقچى دفن كردند . هنوز هم كه نزديك هزار سال از آن تاريخ مىگذرد ، آرامگاه او در اصفهان و در محلى كه به خاك سپرده شده ، از زيارتگاههاى عمومى شهر محسوب مىشود . آثار تاريخى دورهء ديالمه در اصفهان قلعهء طبرك - مؤيد الدوله و فخر الدولهء ديلمى در جنوب شرقى شهر قطعه زمينى را كه بيش از صدهزار متر مربع مساحت داشته براى ساختن قلعههاى محكم انتخاب نمودند . زمينهاى مزبور كه در محل قلعهء طبرك سابق قرار داشت ، از دو طرف محدود به چشمه خوراسكان و راهروان مىشده و اين چشمهها براى قلعهء مزبور به مثابهء خندقى طبيعى بوده است . اطراف قلعه بارويى بسيار محكم كه قطر آن از ده متر متجاوز بوده ، كشيده مىشد و اين بارو فاصله به فاصله به برجهايى منتهى مىشده است .