خلوتها از چوب و روى آنها به شكل بناهاى استرآباد از سوفال پخته پوشيده شده . در داخل قلعه آب نيست . راه آب انبارى در سمت شمالى قلعه است . ولى آب انبار خارج از قلعه لب رودخانه گرگان ساخته‌اند كه سابقا به واسطهء تلمبه از آب گرگان مملو مىشده و فعلا آب ندارد و تعمير لازم دارد . متوقّفين نظامى آب خوراكى خودشان را از رودخانه برمىدارند و به خمره‌ها و كوزه‌ها ريخته صاف شده مىخورند و دو سمت شرقى و غربى خارج قلعه خندق است و رود گرگان از سمت شمالى قلعه جاريست و فاصلهء رودخانه تا درب قلعه بيست و پنج قدم است و در محاذى درب قلعه در روى رودخانه پل محكمى از آجر كه مركب از چهار چشمه است ساخته شده و در انتهاى پل دروازهء محكمى از آجر برپاست كه وقتى اين دروازه بسته شود راه آمد و رفت تركمانهايى كه مجبورند از اين راه به شهر بيايند مسدود است . به اضافهء اين پل براى استحكام هر قلعه و آسايش متوقفين براى روز نخست در خارج پل و رودخانه در مقابل قلعه محوطه‌ايست كه سه سمت آن ديوار است . دو سمت ديوارها از سمت مشرق و مغرب ممتدّ و منتهى به لب رودخانه است و در مقابل دروازه روى پل در سمت شمال اين محوطه / 58 / دروازهء ديگرى ساخته شده و مرحوم جهانسوز ميرزا به امر دولت در اين محوّطه عمارتى مشتمل بر سه طبقه از آجر به طرز مرغوب ساخته است . به واسطهء عدم تعمير دو طبقهء آن عمارت خراب [ شده ] و چنانچه تعمير نشود بكلّى اين طبقه هم منهدم خواهد شد و ديوارهاى محوّطه در بعضى جاها خراب [ شده ] و تعمير لازم دارد . حقيقة به قدرى بناى اين قلعه در آن سرزمين از روى تدبير است كه براى جلوگيرى يموت سدّى از اين نقطه بهتر تصور نمىشود . به اضافه اغلب طوايف نزديك شهر همجوار و براى مكان قشون در مواقع پناگاه است . چنانچه در استحكام و تعمير آق قلعه توجهى نشود عما قريب بكلّى خراب خواهد شد . از آق قلعه به گنبد قابوس دوازده فرسخ و كنار گرگان و جاده به سمت شمال شرقى استرآباد و تماما صحرا است و منزلگاه ندارد . سدّ قزل آلان كه نسبت به انوشيروان عادل مىدهند از سنگير سوار كه شش فرسخى گنبد است تا نزديك كميسيون آثارش باقى و آجرهاى او در زمين است كه هر آجرى چهارده سانتى متر قطر دارد و به شكل مربع كه هر ضلعى چهل سانتى متر است .