مرجع امور شرعيه بودند و به حكم رحلة الشتاء و الصيف در فصل تابستان به تؤيه تشريف مىبردند و در زمستان به مقدم شريف خود جانى تازه به قالب استر آباد مىدادند . در محاوره قوّهء غريبه داشت . با سمت حسن صوت مع ذلك متّسم بود ، تا آنكه در تؤيه داعى حق را لبّيك گفتند و چشم از دنياى غدار پوشيدند ، رفع اللّه قدره و انار قبره بمحمّد و آله . / 188 / العارف الكامل و المحقّق الفاضل الآقا سيّد محمّد المشهور به آقا سيّد طاوس العقيلى الاستر آبادى عالم متبحّر ماهر و فاضل مقتدر باهر بود ، با فضل علوم ظاهريه رسميّه از هر مقوله طريق مشرب عرفان را نيز مىپيمود ، در عين وحدت در كثرت و در عين كثرت در وحدت بود . مطالب بسيار از علماء ابرار و حكماء عالى مقدار و عرفاء روزگار محفوظ و مضبوط داشت . به حالت خمود در زاويهء خمول منزوى بود و با آن فقر و فاقه از ذلّ سؤال و اتكاء به اصحاب مال فارغ و به نان حلالى كه مىرسيد قناعت مىورزيد . حسب الوصيه پس از اجابت دعوت داعى حقّ در خارج دروازهء غربى استر آباد كه مشهور است به دروازه ميدان در جوار امامزاده كه معروف است به قدمگاه خواجه خضر مدفون گرديد ، افاض اللّه عليه من شآبيب مغفرته . مقتدى الانام افضل العلماء الاعلام الحاج سيّد مصطفى الاستر آبادى سلمه اللّه تعالى ذكور اولاد امجاد مغفرت نصاب آقا سيّد مفيد الكرد محلى العقيلى الاستر آبادى منحصر بود به جناب آقاى معظّم اليه سلّمه اللّه و مرحومان مبروران آقا سيّد مرتضى و آقا سيّد محمّد . ولى اين دو برادر عالى مقدار با كمال آراستگى و استعداد بلكه فعليّت بخصوص مرحمت مآب آقا سيّد مرتضى عمرى نكردند . مرحوم آقا سيّد محمّد به جودت ذهن و حسن فهم در ابتداء شباب اختصاص داشت . تحصيل فقه در خارج و اصول پس از / 189 / فراغ از مقدّمات مىنمود و اوقات در خدمت اساتيد اين فنون مىگذرانيد . در خط نسخ كم نظير بود . به سن سى نرسيده پيك اجل در رسيد . داعى حق را اجابت نمود ، و مرحمت مآب آقا سيّد مرتضى طاب ثراه از علوم ظاهريّه رسميّه از مقدّمات و اصول و