بيش از هرچيز چگونگى زندگى مادى و معنوى گذشتگان را تاريخ آنان مىپنداريم و با اين انديشه است كه حتى سرگرميها و تفريحات و مثلا « لوپرت‌داش » بازى كردن آنها را نيز در قلمرو آن به حساب مىآوريم . چيزى كه ممكن است برخى از خوانندگان كم‌مايه ارزش آنها را درنيابند و يا هرآينه آنها را جزو سرگذشت گذشتگان بشمار نياورند . با اين اعتبار است كه در اين مجلّد ، علاوه بر رويدادهاى اجتماعى ، از تعليم و تربيت ، فرهنگ و هنر ، تفريحات سالم ، علما و دانشمندان اردبيل هم سخن بميان آورده در زمينهء كشاورزى ، دامدارى ، صنعت ، بازرگانى ، راهها و نيز تاريخچهء طبّ و بهداشت در اين سامان مطالبى عنوان نموده‌ايم و اميدواريم كه با همهء نقص احتمالى در محضر دانش‌پژوهان مورد قبول يابد . جا دارد كه در اين مقدمه بموضوع گرانى اين جلد از كتاب نيز اشاره كنيم و تأسف خود را از اين حيث بيان داريم . مطالب اين كتاب ، در آستانهء انقلاب تاريخى 1357 در ايران ، آمادهء چاپ بود . در آن زمان هزينهء چاپ نسبت بگذشته‌ها زياد به نظر مىرسيد . ما با اين انديشه كه « از بين بردن گرانىها از اهداف مهمّ انقلاب است » چنين پنداشتيم كه بعد از بثمر رسيدن آن و استقرار حكومت جمهورى اسلامى هدفهاى مذكور تحقق مىيابد و كتاب حاضر ، با هزينهء كمتر چاپ و با بهاى مناسب براى فروش عرضه مىشود ؛ غافل از اينكه حملهء ابلهانهء دولتمردان نابخرد عراق به خاك ايران ، و پيش آمدن جنگى كه براى هردو ملّت مسلمان همسايه ، ناخواسته ولى براى جنگ‌افروزان منطقه و عوامل جاه‌طلب آنها كمال مطلوب بود ، كشور ما را با مشكلات اقتصادى سنگينى مواجه مىسازد و تحريم اقتصادى ايران ، از طرف زمامداران بدانديش كشورهاى صنعتى جهان نيز قيمتها را چند چندان بيشتر مىگرداند ! . . . چهار سال باميد رفع اين مشكلات صبر كرديم و چون دست يافتن به « ارزانى » را در شرايط موجود تقريبا محال ديديم با نگرانى از اينكه مبادا عمر بپايان برسد و يادداشتهاى جمع‌آورى شده ، كه حاصل سالها زحمات مؤلف و درعين‌حال مجموعه‌اى از تاريخ يك منطقهء باستانى