در اين جلد سعى كرديم كه از لحاظ جامعه‌شناسى نيز مطالبى را مورد توجه قرار دهيم و بجاى آنكه تاريخ را منحصر بذكر وقايعى ، مثل جنگها و گرفتاريها و دسته‌بنديها و كدورتها ، كنيم آن را آئينهء تمام نماى گذشته گردانيم و با ورود در سنن و رسوم يا مذهب و زبان مردم ، گذشته‌ها را ، با تمام بعد و فضا ، در آن منعكس سازيم . ما در اين جلد نيز ، مثل جلد اول ، اذعان بنقائص داريم و آنچه را كه گرد آورده‌ايم ، با مقايسه با آنچه در طول تاريخ بر اين شهر و مردم آن گذشته است ، فهرستى بيش نميدانيم ولى چنان كه در جلد اول گفتيم : « چه توانستيم كرد بيش از اين بمنابع و مآخذ ديگرى دسترسى نيافتيم و انصراف از چاپ و نشر مطالب اين كتاب را نيز بعذر نقص احتمالى ، گناه نابخشودنى دانستيم و چنين پنداشتيم كه اگر ما نيز اين كار را نكنيم چه بسا كه قسمت اعظم اين وقايع از يادها برود و تاريكيهاى تاريخ شهر ما بيشتر گردد » . ترديد نيست كه اين نقائص ، تا آنجا كه بواقعيات امور و حقايق تاريخ اثر نگذارد ، مورد اغماض خوانندگان دانشمند قرار خواهد گرفت ولى چنانچه عيبى متوجه اصل مطالب كند صاحبنظران با نقد و اعلام آن بتصحيح تاريخ اين گوشه از ميهن ما ، مبادرت خواهند فرمود و مؤلف نيز آنها را بديدهء منت خواهد پذيرفت . ما در جلد سوم نيز بخشى از كتاب را بنظريات و نقدهاى ارباب فضل و اطلاع اختصاص داده‌ايم و اميدواريم ، بنحويكه در اين جلد ، در كمال صفا و امانت ، نظريات رسيده را عنوان كرده‌ايم در آن بخش نيز مقالات و نوشته‌هاى آنانرا ، اگر برسد ، درج نمائيم و در رفع اشتباهات و ايرادات كتابى كه بدون در نظر داشتن سود و انگيزهء شخصى ، سالها براى گردآورى آن زحمت كشيده‌ايم ، از يارى و مساعدت آنها برخوردار گرديم . از خداى بزرگ مسئلت داريم توفيق تأليف و نشر جلد سوم كتاب را نيز بر ما ارزانى دارد و ما را در راهى كه براى روشن كردن بيغرضانهء تاريخ اين ديار پيش گرفته‌ايم از هرلغزش و انحراف