بابا صفرى
34
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )
راههاى ارتباطى اردبيل : پيش از سلطنت رضا شاه ، براى ارتباط اردبيل با شهرهاى اطراف ، راه شوسه بمفهوم امروزى وجود نداشت چه وسيلهء نقليه غالبا چهار پا بود و در حمل و نقل كالا از شتر و در مسافرت اشخاص از كجاوه و اسب و قاطر استفاده ميشد و گاهى ارابه نيز كه با اسب كشيده ميشد و بنام روسى « فيرقون » معروف بود مورد استفاده قرار مىگرفت . در شهر چندين دستگاه درشگه و كالسكهء عمومى و شخصى هم وجود داشت و مسافران و صاحبان آنها گاهوبيگاه براى مسافرت در خارج از شهر از آنها استفاده ميكردند . راه و معبر اينها هم همان بود كه بمرور ايام و اعصار در زير پاى چهارپايان محكم گشته عرض بيشترى به خود گرفته بود . مسافرتهاى رضا شاه بدين شهر سبب گرديد كه راه تبريز و اردبيل را مرمت كنند و آن را براى حركت ماشينها مستعد گردانند . و نيز بين اردبيل و مشكين ، بويژه با بريدن قسمتى از كوه در محلى بنام « دوجاق » ، جادهاى بوجود آورند . طريق مظفرى كه در جلد اول بچگونگى احداث آن اشارتى شده است از قديم راه ارتباطى اردبيل و آستارا بشمار مىآمد ولى آن نيز راه باريك و پرپيچ و خمى بود . بين آستارا و بندر پهلوى نيز جادهء ماشين رو وجود نداشت و رفتوآمد از طريق دريا صورت ميگرفت . بدين جهة اردبيل از حيث جادههاى ارتباطى سريع السير تقريبا شهر بن بستى شده رفتوآمد ماشين بدان با صعوبت و سختى صورت ميگرفت و احداث چنين راههائى ضرورت داشت . اين بود كه از اوايل سلطنت رضا شاه بچنين كارى مبادرت شد و اقداماتى براى راهسازى بين اردبيل و شهرهاى اطراف به عمل آمد و در اين ضمن احداث راه كناره بين آستارا و پهلوى نيز مورد توجه قرار گرفت . گويند كه در ساختمان راه مزبور مساعى شادروان حاج ميرزا محمد حسين شريعت نايب الصدر اردبيل بيش از ديگران مؤثر افتاده و مشار اليه در سفرى كه در سال 1308 خورشيدى بتهران داشته است ضمن تحصيل اجازهء شرفيابى لزوم احداث چنين راهى را بعرض شاه رسانيده است . نايب الصدر در اين شرفيابى موضوع عمران دشت