عباس محسنى درود ميفرستيم و استفاده از يادداشتهاى او را بويژه از لحاظ ترتيب تاريخى « 1 » و قسمتى از مطالب گفتار پنجم يادآور ميشويم » ولى آقاى به‌آذين از خود آورده است كه مؤلف « . . . ترتيب تاريخى و تنظيم آن را از كتاب مشروطيت كسروى اقتباس نموده است » غافل از آنكه در كتاب مشروطيت كسروى و حتى تاريخ هيجده سالهء آذربايجان او جز دو سه فصل مجمل و نارسا بوقايع اردبيل اشاره نشده است و اردبيليان از اين حيث از آن مورخ همواره گله‌مندند . زيرا در زمانيكه او دست بتأليف آن كتابها زد طرفداران وى در اردبيل هرچه يادداشت و نوشته و عكس و مدركى راجع بوقايع آن شهر بود جمع‌آورى كرده براى او بردند ليكن او از آنهمه مدارك جز صفحات معدودى راجع باردبيل در كتابهاى خود مطلبى نياورده و چون با قتل وى استرداد مدارك ياد شده به صاحبانش نيز ميسر نگشته است از اينرو تأسفا تاريخ اردبيل مدارك و اسناد لازم را هم از دست داده است . 4 - آقاى به‌آذين نوشته است كه « فصول كتاب برحسب سلسله‌هائى كه در ايران بحكومت رسيده‌اند تنظيم نشده بلكه مؤلف مطالب جمع‌آورى شده را بسليقهء شخصى خود ، در پنج فصل تدوين نموده . . . » . اين نوشته نيز دور از دقت لازم صورت گرفته و يك نظر اجمالى بفهرست مندرجات در اول كتاب نشان ميدهد كه مطالب بدين شكل عنوان شده است : « اردبيل قبل از اسلام ، از حملهء عرب تا سالاريان ، از سالاريان تا صفويان ، شيخ صفى و خاندانش ، از نادر تا مشروطيت ايران ، اردبيل در آستانهء مشروطيت ، در آغاز مشروطيت ، اردبيل در ايام استبداد صغير و الخ . . . » حتى مطالب گفتار چهارم كتاب نيز كه مربوط بنظريات جهانگردان دربارهء اردبيل است در سه فصل زمانى « قبل از صفويه ، در عهد صفويه و بعد از صفويه » از هم تفكيك شده است . 5 - ما دربارهء تاريخ بناى اردبيل سيزده صفحه ( از صفحهء 11 تا 24 ) مطلب

--> ( 1 ) - اين ترتيب تاريخى غير از ترتيب تاريخى مورد اشارهء آقاى موسوى گرمارودى است . منظور ما آنست كه مثلا وبائى در اردبيل شيوع يافته و نيز قحط و غلائى پيدا شده است براى آنكه تقدم و تأخر زمانى آنها معلوم شود ما از يادداشتهاى مرحوم محسنى ، كه خود او ناظر و شاهد آنها بوده و نوشته‌هاى خود را نزديكتر به زمان آن وقايع تنظيم كرده است استفاده نموده‌ايم .