بابا صفرى
288
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )
« خانقاه » هستند كه همهء آنها قبل از اجراى قانون اصلاحات ارضى در ملكيت اشخاص بوده است . موقوفات بقعهء شيخ صفى الدين در تاريخ تنظيم اين كتاب منحصر به شش باب دكان است كه اجارهء سالانهء آنها رويهم 1620 تومان است و ادارهء اوقاف نيز بابت كرايهء اطاقهاى بالاى اين دكانها در سال 4200 تومان بموقوفه ميپردازد . بعبارت بهتر از آنهمه موقوفات بقعه فقط شش دكان و چند اطاق بالاى آنها ، در قسمت شمالى صحن بزرگ شيخ صفى ، باقى مانده است كه جمع درآمد سالانهء آنها 5820 تومان مىباشد . بارى صريح الملك عبدى بيك ، علاوه بر ذكر موقوفات بقعهء شيخ صفى ، ما را با نام قديمى بعضى از نقاط اطراف اردبيل آشنا ميسازد و از وجود قسمت اعظم قراء و آباديهاى كنونى در پنج و شش قرن پيش خبر ميدهد ، همچنين از تغيير نام برخى از آنها حكايت مىكند يا از امكنهاى نام ميبرد كه امروزه ، به علت تغيير نام يا انهدام و از بين رفتن ، شناختن آنها متعذر مىباشد . نگارنده متأسف است كه مجالى براى تحقيق و تطبيق آنها با محلهاى كنونى نيافت و مثلا ندانست « منادىگاه » كدام محله و چه قسمتى از شهر بوده است يا چگونه نام قريهء « اهديزج » به « گورهدول » مبدل گشته است . بديهى است كه جوانان دانشمند شهر ما در آينده اين گونه زواياى تاريك را روشن و تاريخ اين خطهء باستانى را از اين جهات كاملتر خواهند ساخت . احترام بقعهء شيخ صفى و موقعيت اجتماعى آن : شيخ صفى در دوران حيات خود مورد احترام كامل جامعه بود و صرفنظر از صوفيان صافى عقيدت ، عامهء مردم نيز او را محترم ميداشتند و چنان كه در جلد اول گفتهايم دستگاه ادارى كشور ، حتى صدر اعظم و سلطان وقت هم مقام معنوى و اجتماعى بزرگى براى او قائل بودند . مؤلف « حدائق الطرائق » « 1 » از كتاب « اصول الفصول » نقل مىكند كه سلطانمحمد الجايتو ( خدابنده ) وقتى از بناى شهر سلطانيه فارغ شد
--> ( 1 ) - حدائق الطرائق . تهران . چاپ سنگى . 1318 .