بابا صفرى

268

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )

مخملها ، اطلسها و علم‌ها ، زربفت و كتيبه‌دار و گلدوزى و گلابتون شده ، با چند طاقه جامهء كعبهء مقدس « 1 » ، عصاهاى آبنوس و صدف‌نشان ، تسبيحها ، پيراهنهاى تاريخى از خواجه على سياهپوش ، قنديلهاى بىبديل ، سينىهاى گوناگون ، مهر شيخ صفى الدين و اشياء ارزندهء بسيار ديگرى ، كه قسمتى از اموال بقعه را تشكيل ميداده است ، انسانرا خواه و ناخواه باهميت گنجينهء بقعهء اردبيل متوجه ميسازد . چينىهاى بقعه عبارت از قدحها ، دوريهاى بزرگ ، مرتبان ( تنگ ) هاى زيبا ، پياله‌ها ، آفتابه‌ها و ساير ظروف نفيس بوده است كه گلها و تصاوير و نقشهاى آبىرنگ جالبى بر زمينهء سفيد آنها نقاشى شده و تصويرهائى كه از انسان بر آنها نقش گشته به صورت مردان چينى بوده است و اين نقشها امروزه نشان دهندهء طرز لباس و هيكل و خصوصيات ظاهرى مردان چند قرن پيش كشور چين ، بر تماشاگران آنها مىباشد . تعداد 835 عدد از آنها ممهور بوده است و مهرى كه بر پشت آنها زده شده يكى به خط چينى و هرآينه متعلق بسازندهء آنها و ديگرى به شكل چهارگوشى است كه سجع آن « بندهء شاه ولايت عباس » مىباشد . در زمان ما ظروفى را كه با زمينهء سفيد و نقشهاى آبى ساخته شود باعتبار ظروف بقعهء شيخ صفى الدين « طرح شيخ صفى » مينامند . در اردبيل از قول گذشتگان چنين نقل مىشود كه براى ساختن اين ظروف بامر شاه عباس استادكاران چينى بايران دعوت شده و با آوردن لوازم و مواد اوليه آنها را در محل ساخته‌اند زيرا آوردن ظروف از چين بايران ، با آنهمه ظرافت و نفاست

--> ( 1 ) - خانهء كعبه كه به شكل مكعب است از سنگ ساخته شده و تمام آن بوسيلهء روپوش نفيس و گرانبهائى برنگ سياه ، كه آياتى از قرآن مجيد بر اطراف آن زردوزى مىشود ، پوشيده مىگردد . اين روپوش را سابقا در ايران جامهء كعبه مىگفتند ولى امروزه غالبا پرده مى - گويند . اين جامه در عهد ما هرسال روز عيد قربان بوسيلهء پادشاه عربستان ، كه عنوان خادم الحرمين الشريفين مكه و مدينه را بر خود قائل است ، تعويض مىگردد و جامهء سابق قطعه قطعه مىشود و قطعاتى از آن بوسيلهء آن پادشاه ببعضى از شخصيتهاى شركت‌كننده در مراسم حج يا روسا و بزرگان ممالك اسلامى اهدا مىگردد .