بابا صفرى

236

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )

استوانه‌اى شكل است ، و پارچه‌هائى كه روى آنها بسبك دورهء صفويه نقاشى شده است از بالا تا پائين سراسر جدار آن را ميپوشاند . اين استوانه همان است كه در خارج به صورت گنبد معروف « اللّه . اللّه » خودنمائى مىكند . سابقا قنديلهاى گرانبهائى از سقف اين گنبد آويزان بوده و زيبائى و عظمت آنها اعجاب جهانگردان را هم بر ميانگيخته است ولى آنها نيز همراه ساير اشياء بقعه بيغما رفته و تعداد باقيمانده نيز بتهران منتقل شده است و امروزه از آن قنديلهاى بىنظير جز چند قطعه زنجير آويزان چيزى برجاى نمانده است و دودهء سياهى ، كه بمرور ايام از سوختن شمعها بر پيكر آنها نشسته ، گوئى لباس عزائى است كه روزگار در فراق آنهمه جلال و شوكت از دست رفته بر اندام باريك و بلند آنها پوشانيده است . اين اعجاب و حسرت براى مؤلف تاريخ صنايع ايران نيز دست داده و او را وادار به بيان چنين مطلبى كرده است كه « مقبرهء شيخ صفى نه تنها از لحاظ معمارى جالب توجه است بلكه بعضى از بزرگترين شاهكارهاى صنعتى ايران ، كه اكنون در نقاط مختلفى ( پراكنده ) است سابقا در اين بقعه بود » . صندوق منبت‌كارى روى قبر شيخ 5 ر 3 متر طول و 5 ر 1 متر عرض و 8 ر 1 متر ارتفاع دارد و از شاهكارهاى اين صنعت و از آثار گرانبهاى هنر موجود در ايران است . با آنكه بسيار قديمى است ولى تاريخ آن درست روشن نيست . در دور تا دور قسمت بالاى صندوق به خط رقاع زيبائى چنين نوشته شده است : « هذا مرقد المنوره و مضجع المتبر كه الشيخ الربانى و العارف الصمدانى ، كاشف اسرار الحقيقه ، محيى مراسم الطريقه ، حامى مفاخر الابرار ، حاوى مناقب الاخيار ، المكرم باليقين بانظار الخلائق على العموم و الاطلاق ، قطب العارفين ، سلطان المحققين ، امام قدوة اولياء اللّه الواصلين الى الفتح ، صفى الحق و الملة و الدين ، اسحق اجرى اللّه تعالى آثار بركاته فى الاطراف و آلافاق المعزز القدسيه المخصوص بارشاد الجنة و الانسيه » . بر قطعهء نقره‌اى نيز به خط رقاع اين جمله نوشته شده و بر بدنهء صندوق نصب گرديده است :