بابا صفرى

233

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )

اين در و پنجرهء مشبك و در روبروى آن ، كه آخرين در رودى بمقبرهء شيخ صفى الدين است ، سابقا با ورقهء طلاى ناب و به شكل زيبائى پوشيده شده بود ولى در دههء اول قرن جارى خورشيدى بدستور وزارت معارف و اوقاف و صنايع مستظرفه اين روكش‌هاى طلا را كنده بتهران منتقل ساختند . هنگام كندن اين ورقه ، تيركى از طلا به صورت شمش و بعيار 960 ، كه براى استحكام و نگهدارى چهارچوبهء در مقبره در زير آن گذاشته شده بود ، پيدا گرديد و همراه ورقه‌ها بتهران حمل شد . مؤلف كتاب « اردبيل شهر مقدس » « 1 » وزن آن را 47 كيلوگرام نوشته است حال آنكه قدما وزن آن را چندين برابر ذكر مينمودند . بعدها كه وزارت معارف اقدام بساختن دبيرستان صفوى در اردبيل نمود چنين شهرت يافت كه از محل فروش آن طلاها اين دبيرستان ساخته شده است ولى مؤلف « تاريخچهء فرهنگ شهرستان اردبيل » « 2 » كه خود ناظر ادارهء معارف آذربايجان در ساختمان آن بنا بود به اين شايعه اشارتى نكرده و فقط نوشته است كه از 000 ، 950 ريال مخارج آن دبيرستان 000 ، 300 ريال از محل عوايد موقوفات شيخ صفى الدين و بقيه از بودجهء مصوب دولتى تأمين شده است . در حالى كه مؤلف كتاب « اردبيل شهر مقدس » مطلب را بنحو ديگرى شرح داده يادآور شده است كه خيابان پهلوى اردبيل با پول آن شمش طلا احداث گرديد و با مقدارى هم از اين پول كه باقى مانده بود در شيراز حافظيه بر مزار حافظ شيرين سخن بنا شد و از محل فروش ورقه‌هاى طلا ، كه بسرقت رفته بود و بعد كشف گرديد ، دبيرستان صفوى احداث گشت . بارى در وسط آن ضلع از شاه‌نشين ، كه روبروى پنجرهء آهنين مشبك واقع است ، در ورودى مقبرهء شيخ قرار دارد ولى در سمت راست پنجرهء مشبك اطاقكى است كه سابقا روپوشهاى گرانبهاى صندوق‌هاى مقبرهء شيخ صفى و شاه اسماعيل و نيز قاليچه‌هاى نفيس در آن نگهدارى ميشد . در طرف چپ ، روبروى آن ، نيز درى بمقبرهء شاه اسماعيل و در ديگرى بحرمخانه باز مىشود و محل ديگرى نيز بالاتر از مقبرهء شاه اسماعيل موجود است كه قبر « قلج مهرانى » نامى در آن واقع است و بر بالاى در نقره‌اى زيباى آن اين كتيبه ديده مىشود :

--> ( 1 ) - اردبيل شهر مقدس . عباد اللّه‌زادهء ملكى . تهران . 134 . ( 2 ) - تاريخچهء فرهنگ شهرستان اردبيل . اسماعيل ديباج . تبريز . 1328 .