ميرزا احمد ميرزا خداوردى

72

اخبارنامه ( تاريخ تالشان از سلطنت نادرشاه تا سلطنت محمدشاه قاجار ) ( فارسى )

حصن حصين گذاشتند . عادت چنان كردند [ كه ] هر روز از قلعه يك فوج سرباز و تفنگچى بيرون مىآمدند با قشون مير مصطفى خان تا الى غروب دعوا مىكردند ؛ وقت شام باز هم مراجعت قلعهء لنكران مىنمودند ، اما آن روزى كه مير حسن خان به مقابل ايشان مىآمد و دعوا مىكرد ، اهل قلعه كيان آسوده و خاطرجمع مىبودند ، ليكن آن روزى كه مير حسين خان كم‌طالع مىآمد و دعوا مىكرد و يك روز دل قلعه كيان خون نمىماند و آرام نداشتند . چطور روز اول محمد بگ سرهنگ قاجار به سر سنگر گامشوان يرش آورد ، اگر مير حسن خان در مقابل او دعوا نمىكرد ، يقين بدون قيل [ و ] قال و تحمل ، قلعهء گامشوان را مىگرفت ، فقير فقرا تمام اسير و عبير مىكرد ، اما مير حسن خان اژدها صولت باعث نريختن خون مظلومان شد و محمد بيگ سرهنگ هم به قتل رسيد و دستهء قشون قاجار شكست فاحش يافت و كل سركردگان و سرداران از خوف مير حسن خان شير نر ، هيبتى كلى برداشتند و چند مدت به همين منوال از طرفين بناى جدال كردند . خلاصه براى قلعه كيان از بابت خوراك و آذوقه و هيزم ، عسرت كلى رو داد . به روايت پدرم گفت : روزى خان جنت مكان بر من فرمود : يك ساعت خوبى استخراج بكنيد كه بر كاه [ دان ] قريهء وراول « 1 » برويم ، بلكه از آنجا لااقل قدرى هيزم آورده باشيم . من هم ساعتى خوب پيدا و تعيين نموديم كه به خدمت خان جنت‌مكان عرض و معلوم كردم . خان جنت‌مكان سركردگان خود را جمع نمود و تدبير چنان نمودند كه مير حسن خان از راه شابه‌گنجى از پل لكر « 2 » با چند نفر سواره برود در كمين‌گاه در همان سنگر كه در قريهء وراول محكم كرده . به قرار هزار نفر قشون قاجار در آن سلخو « 3 » مىكشند و مير مصطفى خان هم با چند نفر تفنگچى پياده با سركردگان خود بر كولاث « 4 » بنشيند ، صبح از راه مرداب بر ايشان شبيخون بزند ، بلكه خداوند عالم مددى كرامت فرمايد ، همان قشون از آن سنگر پراكنده شده باشد [ و ] راه هيزم بر خلق قلعه

--> ( 1 ) . روستايى در بخش اركوان از توابع لنكران كه امروزه در دهستان ايلوان شهر لنكران قرار دارد . ( 2 ) . رودخانه‌اى در شمال غرب لنكران . ( 3 ) . ساخلو يعنى پادگان ، ولى در اينجا مراد كشيك و نگاهبان است . ( 4 ) . با كندن درون تنه درختان قطور و صيقل دادن زير آن ، قايقى در تالش شمالى درست كرده و با آن روى رودخانه‌ها و آبهاى كم‌عمق حركت مىكردند .