ميرزا احمد ميرزا خداوردى
25
اخبارنامه ( تاريخ تالشان از سلطنت نادرشاه تا سلطنت محمدشاه قاجار ) ( فارسى )
بود ، ديده بود كه آقا محمد شاه خوابيده و بىخبر ؛ او را از حيات هستى عارى ساخته بود . لهذا از استماع اين خبر مسرتوش كه مير مصطفى خان طالش شكر الهى را به جا آورده ، قشون طالش را كه به قرار دوازده هزار نفر پياده و سوار [ بود ] جمع كرده ، عازم محال ولكيج گشته ، كه تلافى آن كارها كه آقا عبدل كرده بود ، به عمل بياورد كه مقرر فرموده بود هر كس از اهالى ولكيج ادعايى دارد ، بيايند ، يكى بر صد عوضش تلافى بشود . اتفاقا از قرار تقرير پدرم كه ميرزا خداويردى بوده باشد ، در آن وقت آقا عبدل نام به قريهء بوطهسر و همچنين به دهات محال آستارا تسلط تامى « 1 » داشت . اگرچه رعيت اين ولايت ، رعيت مير مصطفى خان جنت مكان مىبود [ ند ] ، لكن از خوف شرّ شرارت آقا عبدل نام ، خفيتا اظهار ارادت مىكردند . و من ميرزا خداويردى پسر كربلايى قربان اغلى در سن چهارده ساله بالّاتفاق هم قريهء خودم بنا كرديم با دلاك صفر مشهور رفتيم به قريهء نمين به نزد آقا عبدل نام ؛ چون كه در آن اوقات « 2 » آنها با رضوان جايگاه طاهر بيگ ، كدخداى بوطهسر ، مراودهء خويشى و اقوامى داشتند كه « 3 » مهرنساء خانم ، همشيرهء كدخدا طاهر بيگ ، زوجهء محمد على بيگ ، پدر آقا عبدل بوده باشد ، مىبود و ماها به اين مدعا رفته بوديم به نمين [ كه ] ظلم و شرارت ايشان دوباره بر ماها عايد نگردد و قرارى هم از شدّت قشونكشى و پراكندگى ولايت ، ذخيره « 4 » كمياب مىبود ، بلكه چندى من گندم و جو در آنجاها به دست آورده ، براى عيال خودمان آورده باشيم ، لكن چند روزى در خانهء آقا عبدل مانديم ، آن قدر نان ندادند كه تا شكم خودمان را پر [ و ] مملوّ نموده باشيم . ديديم از آقا عبدل براى ماها سودى و مطلبى حاصل نمىشود ، با كمال سرگردانى و پشيمانى مراجعت خانهء خودمان نموديم . در وقت آمدن از راه قلعهء گلى چمن « 5 » و درشه هونى « 6 » و بر الهشيكر « 7 » رسيديم . گوش كرديم
--> ( 1 ) . در نسخه « طامى » . ( 2 ) . در نسخه « اقاتها » . ( 3 ) . در نسخه « كداميكه » . ( 4 ) . در نسخه « زخيره » . ( 5 ) . اين قلعه براساس نقشهء ارائه شده توسط روسها در سال 1829 در غرب آستاراى جنوبى ، در ادامهء سلسله كوههاى تالش و در جنوب راه نمين قرار داشته است . ( 6 ) . اكنون اثرى از اين آبادى نيست . ( 7 ) . واقع در آستاراى شمالى كه در حال حاضر در نقشهها ديده نمىشود .