مخموروار ملاحظه نمود ؛ كم ماند كه من از خود بيهوش شده باشم ، باز هم خود را به طورى نگه‌دارى نموديم و يك پيراهن دربرداشت و يك عرقچينى طرمه در بر و يك زيرجامه در پا . مثل آهوى رميده به راه مىرفت . و قدرى حاجى در نزد من نشست ، بعد برخاست « 1 » رفت به خانهء خود به نزد زوجهء خود . ساعتى نشست و گفتگو كرد . دلاك از آنجا برخاست آمد به نزد من . بسيار خنده مىكرد . من گفتم : شما چرا خنده مىكنى ؟ گفت : عذب « 2 » شما را به صحبت گذاشته‌ايم . من گفتم : چطور ؟ گفت : زوجهء حاجى دلش فريفتهء تو شده است ؛ چون‌كه من به او گفتم كه اين پسر هيچ مادر پدر ندارد و خودش پسر حاجى است . محض شهر رشت مىرود كه مىخواهد يك دختره پسند بكند ، او را بگيرد و در اين ولايت متوطّن نمايد . چون‌كه اين حاجى هم پسر ندارد ، مگر همان يك نفر دختر « 3 » دارد و حاجى و زوجه‌اش به من منّت‌گير شده‌اند كه حاجى مىگويد : دوازده تلمبار ابريشم داريم و چند باب دكان در پيربازار داريم و چند قطعه زمين بجار داريم كه داده‌ايم به شراكتى مىكارند . اگر اين پسر ، دختر « 4 » ما را قبول مىكند كه من دختر « 5 » خود را به او مىدهم و او را به فرزندى خود قبول مىنمايم ؛ آنچه ملك و املاك و اموال و مخلّفات داريم ، همگى را به او حبّه مىكنيم و خودم با زوجهء خود عازم زيارت عتبات عاليات « 6 » خواهم شد و ازين جهت ، ما را به خدمت شما فرستاده است ؛ آيا شما اين مرحله را قبول مىكنى يا نه ؟ چون‌كه من شير شربت دختر « 7 » را خورده بوديم كه پدر مادرم از خاطرم فراموش گشته بود ، گفتيم : هيچ عيبى ندارد . اگر حاجى ما را به فرزندى خود قبول مىنمايد ، من هم راضى هستم ، اما دلاك ! كارى از خاطرم مىگذارد ، از خجالت نمىتوانم آشكار بكنم . دلاك بسيار اصرار كرد گفت : بگو چه كار است . گفتم : به تو آشكار نخواهم كرد . حالا [ كه ] زوجهء حاجى ، من را به پسرى خود قبول مىكند ، بايد از من خجالت نكشد ؛ مثل مادر بيايد به نزد من بنشيند كه تا من راز خودم را مثل پسرانه به او آشكار كنم .

--> ( 1 ) . در نسخه « برخواست » . ( 2 ) . در تالشى و گيلكى به كسى كه از نظر سنى آمادگى لازم را براى ازدواج پيدا كرده است ، گويند . ( 3 ) . در نسخه « دوختره » . ( 4 ) . در نسخه « دوختره » . ( 5 ) . در نسخه « دوختره » . ( 6 ) . در نسخه « عطبات عليه » . ( 7 ) . در نسخه « دوختره » .