ديگر از جمله اشفاق ملوكانهء اعليحضرت همايونى ، از آنجايى كه ترفيهء حال آحاد رعايا و افراد برايا ، محلّ توجّه خاطر مهر مظاهر شاهنشاهى است ، رأى صواب نمايش چنين اقتضا فرمود كه گوسفندان خردسال از بهام « 1 » و جلام « 2 » و حلّان « 3 » و حلّام « 4 » را به تيغ بيدريغ نكشند و به مسلخشان نكشند ؛ بلكه يك چند بگذارند تا اعتلاف « 5 » نمايند و از خردى برايند ؛ تا در معيشت مردم ، گشايش بيشتر شود و موجب بركت و افزايش گردد . منّت خداى جهان را كه اهالى ايران - از ادانى و اعالى و والى و موالى - به ميامن اين الطاف نامتناهى ، مفتخر و مباهىاند ؛ حقّ - جلّ و علا - خورشيد رايتش را تابنده و سايهء معدلتش را بر مفارق اهل اسلام پاينده دارد ؛ بمحمّد و آله الاطهار . خاتمه : پس از اهتمام اهم اين تأليف شايان و انتظام اتّم آن از فضل قادر منّان به ختمش موفق گرديدم و اوراقش را ملفّق ساختم به محضر انور استاد بزرگوار خود ، اعنى عالم ربّانى و عارف صمدانى ، استادنا السّعيد ، جناب شيخ مفيد - طوّل اللّه تعالى عمره - برده تا از نظر كيميا اثرش بگذرانم ؛ از حسن اتّفاق ، عالم عامل و نحرير كامل ، كشّاف علوم شريعت و وصّاف فنون حكمت ، محقق حقايق دين و مدقق دقايق شرع مبين ، مظهر فيض الهى و [ 592 f ] مصدر فضايل نامتناهى ، جناب مستطاب حاجى ميرزا ابو الحسن اصطهباناتى - ادام اللّه ايّام افاداته - به ملاقات شيخ بزرگوار و استاد عاليمقدار مذكور آمده ، شرف حضور داشتند ؛ پاره‌اى از تحريرات اين تأليف را به ديدهء مرحمت ديده ، از خطا و زلل چشم پوشيده ، از جهت تشويقم زبان به آفرين گشودند و مورد تحسينم فرمودند . تتميم : مولد و منشاء معظم اليه ، اصطهبانات است كه مذكور شد . اوايل عمر ، علوم عربيّه و ادبيه را در دار العباد يزد ، تحصيل نموده و فنون رياضى را در مشهد مقدس و فقه و اصول را نيز در يزد ، خدمت استادان الاعظمان آقا محمّد جعفر « 6 » و ميرزا محمّد رضا « 7 » و

--> ( 1 ) . بهام ، بالكسر ، جمع « به همه » به فتح اوّل است ، به معنى برّهء كوچك و خردسال . ( 2 ) . جلام ، به كسر جيم ، نيز مثل بهام است و به معنى بزغاله . ( 3 ) . حلّان ، به ضمّ حاء مهمله و تشديد لام ؛ بچهء گوسفند و بز . ( 4 ) . به ضمّ حاء مهمله و تشديد لام ، نيز بزغاله و بچه گوسفند است . ( 5 ) . اعتلاف : علف خوردن ستور و چارپايان است . ( 6 ) . آقا محمّد جعفر ، از اعظم تلامذهء مرحوم حاجى شيخ مرتضى و استاد تلامذهء آن بزرگوار است و اصل وى ، كرمانى است . ( 7 ) . ميرزا محمّد رضا ، از اجلّ تلامذهء مرحوم حاجى شيخ محمّد حسن ، صاحب جواهر الكلام ؛ و اصل وى ، -