محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
965
آثار عجم ( فارسى )
[ سلاطين و حكّام شيراز ] بسم الله خير الاسماء قل اللّهم مالك الملك ، تؤتى الملك من تشاء و تنزع الملك ممّن تشاء و تعزّ من تشاء و تذلّ من تشاء بيدك الخير انّك على كلّ شىء قدير . در اين اوان كه شيرازنامه به انتها رسيد ، كتابى به دست آمد در ذكر سلاطين و حكّام شيراز . چون ترقيمش در اينجا خالى از نفعى نخواهد بود ؛ لهذا آن را ترجمه نموده ، ملحق به شيرازنامه مىنمايم . تفصيل آن كتاب : يكى از معارف حكماى فرانسه ، كنت گبينو « 1 » [ Joseph , Gobineau ] ، وقتى در دار الخلافهء طهران به وزير مختارى آمده و كتابها تأليف نموده ( 1 ) ؛ از جمله تاريخ ايران است كه به طبع رسيده و در اواخر آن ، نام حكّامى كه از جانب سلاطين در بلاد ايران ايالت داشتهاند يا سلاطينى كه خود بنفسه آنجاها را مقّر سلطنت نمودهاند ، فهرستمانندى نوشته ؛ از جمله حكّام « 2 » و سلاطين شيراز را نيز نگاشته و ابتداى آن را از زمان عبد الملك مروان كه بناى دوبارهء شيراز شده - قرار داده تا اوايل سلطنت اعليحضرت ناصر الدّين شاه قاجار - اسكنه اللّه فى دار القرار - و تاريخ زمان را نيز مرقوم داشته [ است ] . مخفى نيست كه در هر يك سطر ، اوّلا نام حاكمى است كه در زمان سلطانى ، در شيراز ايالت داشته يا از جانب آن بوده ؛ بعد از آن ، نام پادشاهى است كه در آن عصر بوده ؛ و در آخر سطر ، تاريخ آن سال است و اتّفاقا هر گاه پادشاهى ، شيراز را پايتخت
--> ( 1 ) . كنت به ضمّ كاف تازى و سكون نون و تاء قرشت در آخر . گبينو به ضمّ كاف پارسى و كسر باء ابجد و سكون ياء حطّى و نون مضمومه و در آخر واو . ( 2 ) . حكّام كه مدّت حكومتشان و اصل نسبتشان نوشته نشده ، به واسطهء اين است كه در بسيارى از كتب تواريخ ، مفصّلة و مشروحا ذكر شده ؛ هر كس خواهد ، رجوع به آنها بنمايد .