محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
947
آثار عجم ( فارسى )
الدّين را مدح مىگفت و بسيارى از رجال همعصر خود را مىستود . به شيخ ابو اسحق كازرونى ( م . 426 ) ، شيخ سيف الدّين باخرزى ( م . 658 ) ، ارادت مىورزيده و عارفان معاصر خود - شيخ الاسلام امين الدّين بليانى و شيخ الدّين علاء الدّوله سمنانى - را در آثار خود مدح گفته است . او از پيروان مستقيم شيخ امين الدّين بليانى بود و به شيخ ابو اسحق كازرونى ، با ديدهء تقديس مىنگريست . از ميان معاصران خواجو ، حافظ شيرازى است كه به خواجو ارادت مىورزيد و گاه لفظ و زمانى معناى خواجو را اقتفا مىكرد ؛ چنان كه گفته است : استاد غزل سعدى است نزد همه كس امّا * دارد سخن حافظ طرز غزل خواجو وفات خواجو را متفاوت ذكر كردهاند كه از ميان همهء آنها ، سال 750 ه . ق . موجّهتر مىنمايد . خواجو در شيراز درگذشت . آثار او عبارتند از ديوان قصايد و غزليات و شش مثنوى : سامنامه ، هماى و همايون ، گل و نوروز ، روضة الانوار ، كمالنامه ، گوهرنامه . ( ر ك : تاريخ ادبيّات صفا ، ج سوم ، بخش دوم ، ص 886 به بعد ) 99 . در سال 1315 شمسى ، با استفاده از ميلههاى آهنى ، اطراف مقبرهء حافظ ، ديوارى و نردهاى براى آرامگاه خواجو ساخته شد و در سال 1337 ، به كوشش استاد مرحوم على سامى ، بناهايى به آرامگاه افزوده شد و دو غزل از خواجو ، بر روى كاشى نگاشته و در آنجا نصب گرديد . 100 . مرحوم حاج زين العابدين شيروانى ، در ص 561 كتاب رياض السّياحه مىنويسد : « . . . چون مزار فيض آثار شيخ على باباكوهى ، جاى خوش و محلّ دلكشى است ، آبش بغايت گوارا و مكانش تنگ بود . فقير به جهت آسايش عباد اللّه ، بركه و صفّه و باغچهء محقّرى در آن بنا نمود . . . » اين صفّه و بركه هنوز باقى است و در محرّم سال 1235 ساخته شده است . در فارسنامهء ناصرى نيز مىخوانيم : « . . . در بلندى اين مغاره ، چشمهء آبى است ؛ و چندين حجره و ايوانى بر سر آن چشمه ساختهاند ؛ و در بلندى آن چشمه و عمارت ، قبرى است مشهور به باباكوهى ؛ و حضرت شاهزاده مؤيّد الدّوله طهماسب ميرزا قاجار - والى