محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى

843

آثار عجم ( فارسى )

برگرد عارض نوش‌لبان . بنّاى اوّل آن را محمّد قلى خان ايلخانى نهاده ؛ سپس مرحوم حاجى نصير الملك « 1 » خريده و حكم به بنياد عمارات مذكوره داده ؛ حاجى محمّد حسن معمار - كه در فنّ بنّايى بىنظير است و به معمارى شهير - آن بنا را برآورده ، باغى ديگر بر آن افزوده‌اند ؛ آن نيز هوايش معطّر است و فضايش معنبر ؛ خلوتى ديگر دارد كه « نارنجستانش » نام نهاده‌اند ؛ باربند و كوشكى هم براى آن قرار داده‌اند . به نقد مالك آن باغ است جناب نصير الملك ابو القاسم خان ؛ كه در ذكر مرودشت ، نامش مسطور و شرح حالش مذكور شد . باغ رشك بهشت ( 139 ) : گلشنى است مينوسرشت . اين باغ در پشت باغ حاجى عزّ الملك است ؛ كه مذكور شد . خاكش ، غيرت مشك و عنبر است ؛ آبش ، حسرت سلسال و كوثر ؛ ايوانى مرغوب و منزلى مطلوب ، در آن ساخته شده . مالك و صاحب آن ، مرحوم ميرزا نعيم نورى بوده - كه شرح احوالش گذشت - پس از آن ، به اولادش رسيده ، مانند جناب قوام لشكر و غيره - كه نيز ذكر حالشان ، سابقا گذشت - و باغى ديگر در جنب آن است كه آن را « رشك بهشت پائين » گويند . باغ حبيب‌آباد ( 140 ) : بوستانى است نيكونهاد . در طرف قبلى باغ ارم مذكور ؛ و سابقا عماراتى عاليه داشته ؛ اكنون در اركانش انهدام روى داده ؛ ولى اشجارش ، بااثمار و اثمارش بسيار است . مالك آن ، مرحوم حاجى ميرزا فتح اللّه نورى « 2 »

--> ( 1 ) . مرحوم حاجى نصير الملك ، ميرزا حسن على خان ، در اوان وزارت ، وفات يافت ؛ بازماندگانش از اين فقير ، تاريخش را خواسته ؛ عرض نمودم : آه از حاجى نصير الملك كز دار جهان شد * زاين مصيبت عرصهء گيتى پر از آه و فغان شد زادهء حاجى قوام الملك كاندر فارس ، عهدى * بر سرير عزّ و اورنگ وزارت كامران شد بقعه‌ها از وى بسى بنياد شد در هر ديارى * روضه‌ها از او بسى آباد در دور زمان شد كرد در اين تيره خاك آن پير روشندل چو مسكن * روى گردون تيره از آه دل پير و جوان شد در غم كلك و بنان او عطارد را به گردون * نامه بر هم ريخته ، خامه شكسته در بنان شد مرغ روحش كاندر اين نه تو قفس بودى مقيّد * بال بگشود و پريد و بام قدسش آشيان شد نامور تركيب نامش از حسن بود و على ، ز آن * در بهشت جاودان اندر جوار اين و آن شد در دوم عشر صفر يكباره ز اين دار سپنجى * بار بست و خويش رست و برد دست و از جهان شد بر هزار و سيصد افزون يازده بودى ز هجرت * كز جهان هجرت نمود و در بهشت جاودان شد نيز در تاريخ سال فوت او بنوشت فرصت * « مسكن حاجى نصير الملك در كوى جنان شد » ( - 1311 ) ( 2 ) . حاجى ميرزا فتح اللّه شيرازى است . چون منشى و كارگزار حضرات نورى بوده ، به نورى مشهور شده ؛ و فوتش سنهء 1305 است .