يك كلاه‌فرنگى چهار فصل ساخته و در چهار سمت آن ، چهار حوض بزرگ قرار داده و مرحوم حسين على ميرزاى فرمانفرما ، در سمت شمال غربى آن باغ ، كاخى رفيع كه از پا تا سر ، آئينه‌كارى است ، برافراخته و در دو جنب آن نيز ، عمارتى عالى ساخته . در جلوى كاخ مذكور ، حوضى باشكوه مقرّر فرموده و در سمت شمال شرقى آن باغ ، عمارتى ، ديگر است مسمّى به خورشيد كه در جلوى آن نيز ، حوضى كشكولى است و حكّام فارس ، اكثر در اين عمارت جلوس مىفرمايند و در فضاى آن ، اشجار گوناگون فراوان است و باغچه‌هايش از رياحين ، رشك جنان ؛ و اين باغ را سه درب است : يكى : در سمت جنوب غربى . ديگرى در جانب شمال شرقى كه از آن در ميدان توپخانه مىروند ؛ بر سردر آن ، عمارتى است ؛ اكنون خيّاطخانهء حكومتى است . مقرّب الحضره ، ميرزا على خيّاطباشى ، آنجا كارخانه‌اى دارد ؛ مشار اليه ، ولد جناب ميرزا محمّد حسين خان - ناظم دفترخانهء طهران - است ؛ خيّاطى است كه در كارخانهء قضا و قدر ، جامهء اين هنر را خيّاط صنع به قامت قابليّتش دوخته . درب ديگر ، در سمت شمال غربى ، كه از آن مىروند در ميدان طويله « 1 » در پشت عمارت خورشيد مذكور ، خلوتى است و در وراى آن خلوت ، ارگ است و ارگ ، سرايى است بسيار وسيع كه در آن ، عمارات [ 507 f ] متعدّده و منازل متكثّره ، مرحوم كريم خان وكيل « 2 » ساخته است و حمّامى نيز در آن بنياد نهاده ؛ در فضايش نيز غرس اشجار بيشمار شده كه مىتوان آن را نيز باغى خواند و اين ارگ ، جاى محارم حكّام است . باغ نشاط ( 126 ) : معروف به باغ « ميرزا نعيم » ، در سمت شمال شهر ، در محلّهء درب شاهزاده ؛ باغى است خرّم و بستانى بانشاط توأم ؛ در وسط آن ، عمارتى است به طريق كلاه‌فرنگى ؛ آن را مرحوم ميرزا نعيم نورى - كه از جمله اركان فارس بود - بنياد نهاده [ است ] .

--> - درب شاهزاده . ( 1 ) . ميدان طويله ، ميدانى است كه در آن ، اسبهاى ايالت را مىبندند و انبارهاى ديوانى نيز در آنجاست . ( 2 ) . مرحوم كريم خان زند ، ابتداى جهانگيريش ، سنهء 1164 و مدّت سلطنتش ، 30 سال بوده و سنهء وفاتش را شاعرى نيكو فرموده : كريم زند چو از دار بيقرار گذشت * سه از نود ، نود از صد ، صد از هزار گذشت