محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى

798

آثار عجم ( فارسى )

كرديم دو بخش تا بياسايد خلق * او زيرزمين گرفت و من روى زمين « 1 » وفات شاه شجاع ، در سنهء 786 است . خواجه حافظ در تاريخش گفته « حيف از شاه شجاع » و كريم خان زند ، سنگى بر آن قبر انداخته . در بعضى از كتب ديده‌ام نوشته‌اند : بهاء الدّين « 2 » عبد الصّمد نامى كه از علماء راسخ بوده ، تصنيفاتى دارد ؛ از جمله كتاب مكارم الشّريعه و قوانين در منطق ؛ و نيز در سنهء مذكوره وفات كرده برابر قبر شاه شجاع ، قريب به كوه ، دفن است . اين فقير ، قطعه‌اى از سنگ او را يافتم كه در صحرا افتاده بود و هكذا جماعتى ديگر از بزرگان ، در حوالى آن مدفون بوده‌اند كه اثرى از آنها نيست . مكشوف باد . كه در اين سمت از شهر نيز چند تكيهء ديگر هست كه در كوه واقع شده‌اند ؛ لهذا بايد نخست از كوههاى آنجا مجملى ذكر نمود ؛ سپس از آن تكيه‌ها تفصيلى داد : [ 479 f ] بدانكه از تنگ اللّه اكبر ( 89 ) - كه سابقا مرقوم شد - چون شخص داخل مىشود ، در حالتى كه رو به شهر دارد در طرف دست راست آن ، كوهى است و در سمت دست چپش نيز كوهى ؛ و امتداد اين دو كوه ، از شمال به جنوب است ؛ از طرف شمال منتهى مىشود به جايى كه آن را « ملّه زرده » « 3 » گويند و قريب به شهر است و از طرف جنوب منتهى مىشود به تنگ سعدى ، نزديك بقعهء شيخ عليه الرّحمه . آن كوهى كه در طرف دست راست واقع شده ، در آن تكيهء مشرقى و بابا كوهى و غيرهما كه ذكرش بيايد ؛ امّا كوهى كه در سمت دست چپ است ، آن را كوه « چهل مقام » نامند . وجه تسميه اينكه در آن ، شكفتها و غارهاى بسيار است و در هر يك ، فقط محرابى ساخته‌اند جهت تميز قبله ؛ و در آنها ، ايّام سابق ، مردمانى مرتاض ، مشغول عبادت و رياضت بوده‌اند . هر يكى از آن مغاره‌ها را مقامى مىخوانده‌اند و عدد آنها چهل بوده . اين فقير ، اكثر آنها را ديده‌ام ؛ محرابشان هنوز باقى است و از آثار در آن كوه است :

--> ( 1 ) . اين رباعى را كه شاه شجاع گفته ، ديگرى در جوابش نيز انشاء نموده : اى شاه شجاع ملّت و دولت و دين * خود را به جهان وارث محمود مبين بر روى زمين اگرچه هستى دو سه روز * باللّه كه به هم رسيد ، در زيرزمين ( 2 ) . بهاء الدّين از فرزندان شيخ سعد الدّين حموى است . ( 3 ) . ملّه زرده : از آن گويند كه رنگ آن زرد است و در پشت اين ملّه ، باغات بسيار و بساتين بيشمار است و غالب آنها ، درخت انگور است .