محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
459
آثار عجم ( فارسى )
مملكت فارس رسيد و به قوام الملك ، ملّقب شد و در اواخر سال 1249 ، چند ماهى معزول شد و به زودى عود به ماكان نمود و در سال 1256 ، منصب كلانترى را به ضميمهء لقب بيگلربيگى مملكت فارس ، به فرزندش ميرزا محمّد خان واگذاشت و تا آخر عمر ، از اعمال ديوانى اعراض كرد . و در سال 1279 ، به منصب توليت آستانهء رضويّه رسيد و در 1282 ، در مشهد مقدّس درگذشت . از مآثر اوست : كاروانسراى ميان كتل در راه كازرون و شيراز ، آبانبار بزرگ بوشهر ، تعمير مسجد جامع جديد شيراز و مدرسهء حسينيّه متّصل به خانهء وى . . . ( فارسنامه ناصرى ، چاپ امير كبير ، ص 964 ) . 21 . فرزند حاج هاشم كدخداباشى است كه پس از وفات ميرزا محمّد كلانتر ، از طرف جعفر خان ، به كلانترى شيراز رسيد ؛ ولى او اساس سلطنت زنديه را در فارس بر هم زد و آقا محمّد خان قاجار را يارى داد و چهار سال وزارت بالاستقلال او را داشت و پس از كشته شدن آقا محمّد خان نيز ، چهار سال وزير فتح عليشاه قاجار و رتق و فتق امور مملكت مخصوص شخص وى بود و ايالت همهء ايران به برادران و فرزندان وى سپرده شده بود و چون عزّت خاندان وى ، از آل برمك نيز درگذشت ، مزاج مردم ، دگرگون گشت و امناى دربار و اهالى ديار ، هر روزه دربارهء او و متابعانش ، خيانتها و شكايتها بر زبان مىراندند تا آنكه فتح على شاه از او كينه در دل گرفت و به سياست او و اتباعش حكم نمود : در روزى معيّن ، حاج ابراهيم خان كلانتر و متعلّقان او را اسير و در بند كنند . در نتيجه در غرّهء ذى الحّجهء 1215 ، او را بازداشت كرده ، چشمانش را از حدقه بيرون آوردند و زبانش را بريدند ؛ و او در همين سال درگذشت . ( فارسنامهء ناصرى ، امير كبير ، ص 680 تا 682 ) . 22 . او پسر حاج قوام الملك است كه در سال 1236 ، در شيراز متولّد گشت و در 1256 ، به تهران رفت و به منصب استيفاى ديوانى رسيد و به لقب صاحب ديوانى نائل آمد و در 1276 ، والى يزد و در 1278 ، وزير مملكت آذربايجان و پيشكار مظّفر الدّين ميرزا وليعهد شد و در 1284 ، حكمران عربستان و خوزستان و در 1286 ، صاحب اختيار اصفهان گشت . . . و تا سال تأليف فارسنامه - 1304 - در حيات بوده است . ( فارسنامهء ناصرى ، امير كبير ، ص 966 ) . 23 . در سال 1245 ، در شيراز متولّد شد و در 1268 ، به حكومت كازرون مأمور شد و در 1275 ، ضابط جهرم گرديد و در سال 1278 ، محال داراب را ضميمهء