محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى

700

آثار عجم ( فارسى )

جدى ، حوت ، سرد . همهء برجهاى گرم ، نر هستند و همهء برجهاى سرد ، ماده ؛ و همهء برجهاى نر ، نحس و همهء برجهاى ماده ، سعد مىباشند ؛ برجهاى نر ، همه روزى و برجهاى ماده ، همه شبى ؛ و ستارگان روزى به برجهاى روزى و ستارگان شبى به برجهاى شبى ، قوى مىباشند . خواجه نصير الدّين طوسى ، در طبايع بروج گفته است : برجها را تو بر طبايع دان * رنج نادان هميشه ضايع دان حمل است آتشى و شير و كمان * ثور خاكى و جدى و خوشه همان طبع جوزا و دلو و پلّه هواء * و آن خرچنگ و حوت و عقرب ، ماء ( فرهنگ اصطلاحات نجومى ، ص 495 ) 7 . هنعه : Alhan , e ؛ به فتح اوّل و سكون دوم ، به معنى داغ بر گردن شتر است و منزل ششم ماه در نجوم احكامى . ( همانجا ، ص 865 ) 8 . خانه ، همان بيت است و در كتب نجومى ، به معنى بروج و خانه‌هاى سيّارات در منطقة البروج است و 12 برج يا 12 بيت يا 12 منزل است كه بين 7 سيّار ، طبق نجوم قديم ، تقسيم شده است به اين ترتيب : 1 . خانهء آفتاب ، برج اسد ؛ 2 . خانهء ماه ، برج سرطان ؛ 3 . خانهء كيوان ، برج جدى و دلو ؛ 4 . خانهء مشترى ، برج قوس و حوت ؛ 5 . خانهء مريّخ ، برج عقرب و حمل ؛ 6 . خانهء زهره ، برج ثور و ميزان ؛ 7 . خانهء عطارد ، برج جوزا و سنبله . در ترتيب و تقسيم خانهء به سيارات ، خواجه نصير الدّين طوسى گفته است : اولين از بروج تا هشتم * نام اين برّه و آن دگر كژدم هر دو مريّخ را شدند بيوت * همچو برجيس را كمان با حوت زهره را خانه ثور و هم ميزان * شمس را شير و ماه را سرطان تير را خانه خوشه و جوزا * مرزحل راست جدى و دلو ، عطا ( فرهنگ اصطلاحات نجومى ، ص 220 )