محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
696
آثار عجم ( فارسى )
هر برجى ، دو منزل و ثلثى مىشود و هر منزلى را نامى نهادهاند ؛ منزل ششم را هنعه ( 7 ) و منزل هفتم را ذراع نامند . اين است كه در شعر پنجم گفته آمده كه ماه ، از منزل هنعه گذشته و به منزل ذراع رسيده [ است ] . در بيان شرف و هبوط كواكب : اهل نجوم مىگويند : هر كوكبى كه در برجى ، درجهء قوّتى داشته باشد ، آنجا شرف آن است و در هر جا كه ضعفى داشته باشد ، آنجا هبوط آن است و مخفى نماناد كه هر جا شرف است ، مقابل آن « 1 » ، به همان درجه ، هبوط « 2 » است ؛ پس شرف زهره در حوت است - يعنى 27 درجهء آن - و هبوط عطارد نيز در حوت است - يعنى 15 درجهء آن - كه در شعر ششم ، اشارهاى به اين مطلب شده و شرف آفتاب در برج حمل است - يعنى 19 درجهء آن - [ كه ] در شعر دهم ، اشعارى به اين معنى رفته [ است ] . در بيان [ 422 f ] خانه ( 8 ) [ و ] و بال كواكب : مىگويند از براى هر يك از شمس و قمر ، يك خانه است و براى ساير سيّارات ، هر كدام دو خانه است ؛ و گويند كوكبى كه در خانهء خودش باشد ، مثل اين است كه شخص در مأمنى سالم بوده ، آسودهحال باشد و برج مقابل خانه را ، و بال خوانند و گويند كوكبى كه در و بال است ، در نكبت است ، مثل اين است كه شخص در زندان باشد ؛ پس يك و بال مريخ ، ميزان است « 3 » كه در مصراع اول شعر هفتم ، اشارتى شده و يك خانهء مشترى ، قوس است « 4 » كه در مصراع ديگر آن كنايتى رفته و يك و بال زحل ، سرطان است « 5 » كه در شعر هشتم گفته آمده [ است ] . تفصيل ديگر اسماى منازل قمر و شرف و هبوط ساير كواكب ، همچنين خانه و و بال تمام آنها ، در اينجا لازم نيست ؛ زيرا كه ما نحن فيه نخواهد بود ؛ علاوه بر اين ، در هزارها از كتب نجوم ، ذكر اين مطالب مرقوم است . الحمد للّه تعالى كه خاتمه نيز به پايان آمد ؛ اللّهم اجعل خاتمة امورنا ، خيرا .
--> ( 1 ) . مقابل آن : مثلا شرف زهره كه در حوت است به بيست و هفتم درجه ، هبوطش در سنبله است نيز به بيست و هفتم درجه ؛ و شرف شمس كه در نوزدهم درجهء حمل است ، هبوطش در نوزدهم درجهء ميزان ؛ وقس على هذا . ( 2 ) . درجه را قيد مىكنند ؛ مىگويند برج شرف يا هبوط ، تمام شرف و تمام هبوط براى كوكب است ، الّا اينكه آن درجه اقوى مىباشد . ( 3 ) . يك و بال مريخ ، ميزان است و و بال ديگرش ، ثور . ( 4 ) . يك خانهء مشترى ، قوس است و يك خانهء ديگرش ، حوت . ( 5 ) . يك و بال زحل ، سرطان است و و بال ديگرش ، اسد .