آثار قديمه در مازندران مازندران در سمت جنوب درياى خزر « 1 » واقع است و در مغرب گيلان . رودش فراوان و هوايش گرم و تر ؛ ساحت آن ، مشتمل بر تلال و جبال وافره و جنگلهاى متكاثره . از جمله شهرهاى مازندران ، استرآباد است ؛ ديگر ، بارفروش ( 33 ) ؛ ديگر ، سارى ( 34 ) . و شهر سارى ، بسيار قديمى است ؛ گويند قبر سلم و تور و ايرج در آنجاست و آن را سه گنبدان نامند و آثار آتشكده [ يي ] از ايرانيان ، هنوز در آن شهر باقى است . معابد را برج‌مانند ساخته‌اند . قريب سى پا قطر و صد و بيست پا ارتفاع دارند . 14 . ى : خشاى ثىيانام : خش 15 . آى ثى ى : دهيونام : پر 16 . اوزنانام : خشاى ثى ى 17 . اهى يايا : بومى يا : و 18 . زر كايا : دورئيى : اپيى 19 . دارى و ه و ش : خشاى ثى ى 20 . ه يا : پثر : هخامنى شى ى بند 1 . خداى بزرگ [ است ] اهورمزدا كه بزرگترين خدايان [ است ] ؛ كه اين زمين را آفريد ؛ كه آن آسمان را آفريد ؛ كه مردم را آفريد ؛ كه براى مردم ، شادى آفريد ؛ كه خشيارشا را شاه كرد ، يگانه شاه شاهان بسيار ، يگانه فرمانرواى فرمانروايان بسيار . بند 2 . من خشيارشا [ هستم ] ، شاه بزرگ ، شاه شاهان ، شاه كشورهاى داراى ملل بسيار ، شاه ، در اين زمين بزرگ دور و دراز ، پسر داريوش هخامنشى .

--> ( 1 ) . خزر ، بر وزن نظر . اين دريا را درياى مازندران نيز خوانند ، به واسطهء نزديك بودن اين شهر به آن دريا .