محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى

585

آثار عجم ( فارسى )

توضيحات مصحح 1 . دربارهء فتح قلعهء تبر در جهرم ، رجوع شود به صفحات 1623 و 1624 فارسنامهء ناصرى ، امير كبير ؛ ميرزا حسن فسائى مىنويسد : « . . . قلعهء تبر ، 8 فرسخ مشرقى قصبهء جهرم است ؛ كوهى برج‌مانند ؛ از سيصد چهارصد تا پنجاه شصت ذرع بلندى و به فرسخى ، گرداگرد آن بر فراز پشته ، گذاشته و سر اين كوه را رگ اوّل گويند . . . و در جانب جنوبى رگ اوّل ، كوهى به مسافت پانصد ششصد گام افتاده ؛ سر اين كوه از رگ اوّل بلندتر است و اين كوه را قلعهء ده مرده گويند و در برابر ده مرده ، در رگ اوّل ، سنگرى بسته ؛ مشهور به سنگر اسكندرى است كه اگر اين سنگر نباشد ، از كوه ده مرده به رگ اوّل مىتوان رفت و براى رگ اوّل ، جز اين سه راه . . . راهى ديگر نيست و بر سر رگ اوّل كوه ، برج مانندى ديگر ، كوچكتر از اوّل است به بلندى از 300 ذرع تخمينى تا پنجاه شصت ذرع ؛ و اين كوه را رگ دويم و سر آن را نارنج قلعه گويند . . . در نارنج قلعه . . . آب‌انبارى به درازاى 30 ذرع يا كمتر و پهناى 15 ذرع يا كمتر و گودى سه چهار ذرع ساخته‌اند كه از آب باران پر مىشود . . . » ( فارسنامهء ناصرى ، امير كبير ، ص 1624 ) 2 . فرهاد ميرزا معتمد الدّوله ، پسر عبّاس ميرزا ، - وليعهد فتح على شاه - بود كه در سال 1223 هجرى قمرى متولّد شد . اين شاهزاده از سال 1250 تا 1252 ، به ترتيب به حكومت خوزستان و لرستان منصوب شد و در سالهاى 1252 و 1255 ، در غياب محمّد شاه ، نايب السّلطنه بود و در سال 1257 ، حكمران فارس شد و در سال