محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
567
آثار عجم ( فارسى )
چون نامى از دو خلف نيكو خصال مرحوم وصال برده شد ، اولى دانست آنكه از نام و نسب آن سلسله ، بر سبيل اختصار ذكرى رود و از اولاد امجاد و احفاد « 1 » ايشان ، شمّه [ اى ] بيان شود ؛ انشاء اللّه تعالى : جناب وصال شيرازى ( 25 ) : ميرزا محمّد شفيع ، شهير به ميرزا كوچك ، زبدة السّالكين و قدوة العارفين ؛ در آغاز حال ، از علوم ظاهرى بهرهمند گرديده ؛ و از سير باطن نيز ، به مدارج بلند رسيده ؛ در كمالات صوريّه و معنويّه ، طاق بوده و به مكارم اخلاق ، مشهور آفاق . همهء خطوط را خوش مىنگاشته « 2 » و اقسام شعر را نيكو مىفرموده . ديوانش مطبوع و مشهور است و تأليفاتش معروف و موفور ؛ [ منها ] : مثنوى مسمّى به بزم وصال و رسالهء اطواق الذّهب « 3 » زمخشرى كه به فارسى نثرا ترجمه نموده و مثنوى فرهاد و شيرين وحشى را تمام فرموده ؛ و در مرثيّهسرايى ، هيچكس از متقدّمين و متأخّرين به پايهء وى نرسيده و آنچه كه از طبع مستقيمش به عرصهء ظهور رسيده ، مشهور و معروف است كه احتياج به ترقيم و تسطير آنها نيست . و در سنهء يكهزار و دويست و شصت و دو وفات نموده و در بقعهء حضرت شاهچراغ مدفون است . ( اولاد آن جناب طاب ثراه ) : جناب وقار : اكبر اولاد مرحوم وصال است و شرح حال و بعض اشعارش مرقوم شد . [ 359 f ] جناب حكيم ( 26 ) : ميرزا محمود ، پس از وقار ، اكبر اولاد است . در حكمت علمى و عملى - خصوصا طبيعى - ماهر بوده و در نگارش خطوط - خاصّه نستعليق - قادر . و سفر هندوستان كرده ، در آنجا ديوان خواجه شمس الدّين حافظ را استكتاب نموده و به طبع رسانيده و مراجعت به شيراز فرموده ، و در سنهء يكهزار و دويست و هفتاد و چهار « 4 » درگذشته است . اين چند بيت از اوست :
--> ( 1 ) . احفاد : فرزندزادگان . ( 2 ) . همهء خطوط را خوش مىنوشته ، خاصّه خط نسخ را . ( 3 ) . اطواق الذهب : رسالهاى است از علّامه زمخشرى عمر بن محمود ، مشتمل بر مقالاتى به عبارات رائقه و كلمات فائقه غير مكذوبهء مجعوله ، در نصايح و موعظه . ( 4 ) . در سنهء مذكوره چون وفات يافت ، در حرم مطهر حضرت شاهچراغ - عليه السّلام - مدفون آمد و مرحوم وقار - برادرش - در تاريخ وفاتش نيكو گفته است : « عاقبت محمود شد كار حكيم » .